fbpx
Wikipedia

Gilas

Gilas (lat.Cerasus avium)gavalı cinsinə aid bitki növü.

?Gilas
Prunus avium
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Yarımfəsilə:Gavalıkimilər
Cins:Gavalı
Növ: Gilas
Elmi adı
Prunus avium(L.) L., 1755
Sinonimlər
* Cerasus avium(L.) Moench
  • Prunus cerasusL.

Gilas Azərbaycanda çox geniş yayılmışdır. Meyvələrinin tərkibində aşı maddəsi, şəkər, boyayıcı və pektin maddələri, üzvi turşular, B2, C vitaminləri, eləcə də karotin vardır.

Mündəricat

Gülçiçəklilər fəsiləsinin albalı cinsinə aiddir. Yabanı halda Ukraynada, Moldovada, KrımQafqazda bitir. Hazırda mədəni gilas sortları çox olduğundan yabanı gilas öz əhəmiyyətini itirmişdir. Lakin meşələrdə yabanı formalara təsadüf edilir.

Yabanı gilas aprel-mayda çiçəkləyir. Çiçəkləri ağ, ətirli, beşləçəkli və uzun saplaqlıdır. Bir neçə çiçək bir yerdən çətir kimi sallanır. Meyvələri iyun-iyulda yetişir. Forması yumru və ya ürək şəklindədir. Qara, sarı-qırmızı və tünd qırmızı rəngdə olur. Dadı acıtəhər və bəzən şirin olur. Şirinlər təzə halda yeyilir, eləcə də ondan kompot, şirə, ekstrakt, mürəbbə və başqa məhsullar hazırlanır. Acı gilaslar isə şərab istehsalı üçün yararlıdır. Çəyirdəyində 30% yağ və 1%-ə qədər efir yağı vardır. Texniki məqsədlər üçün işlədilə bilər. Yarpaqlarında 250 mq% C vitamini vardır. Yabanı gilas külli miqdarda qətran ifraz edir ki, bundan da parçaların boyanmasında istifadə edilir.

Gilas şirəsi qidanın yaxşı həzm olunması üçün tətbiq edilir. Xalq təbabətində qəbz olmağa qarşı da istifadə olunur. Oduncağı bərk, sarı-qırmızı rəngdədir. Gilasın oduncağından xarrat məmulatı, nazik budaqlarından isə qəlyan çubuqları hazırlanır. Gilas balverən və bəzək bitkisi kimi də əhəmiyyətlidir. 1 hektar çiçəkləyən gilas sahəsindən arılar 36-40 kq bal hasil edə bilirlər.

Gilas mədə-bağırsaq, sidik yolları xəstəliklərində, həmçinin iştahartırıcı pəhriz qidası kimi çox xeyirlidir. Gilas və albalı meyvələrindən və onların şirəsindən qaraciyər xəstəliklərinə tutulanlara müalicə məqsədilə vermək zəruridir.

Bu meyvələrdən eyni zamanda xroniki mədə-bağırsaq xəstəliklərində həzm prosesini yaxşılaşdıran və maddələr mübadiləsini tənzim edən vasitə kimi də istifadə etmək faydalıdır.

Gilas insan orqanizminə ürək-damar xəstəliklərinin dərmanı kimi təsir edir, eləcə də damarları təmizləyir. Həkimlər bütün yaş təbəqələrindəki insanlar üçün gilasın xeyirli olduğunu bildirir. Gilasların tərkibində qlükozapektin var. Bu da orqanizmdən xolesterini çıxarmağa kömək edir. Gilas əsasən qanazlığı (anemiyadan) və damarların varikoz genişlənməsindən əzab çəkən xəstələr üçün daha xeyirlidir. Çünki onların köməyi ilə orqanizmdə olan artıq maye çıxarılır və damarların divarları bərkiyir.


  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh
  1. Gilas: ITIS saytındakı taksonomiya
  2. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  3. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  4. "Gilas damarları bərkidir". 2011-08-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:2013-10-06.

Gilas
gilas, cerasus, avium, gavalı, cinsinə, bitki, növü, prunus, aviumelmi, təsnifataləmi, bitkilərşöbə, örtülütoxumlularsinif, ikiləpəliləryarımsinif, rozidlərsıra, gülçiçəklilərfəsilə, gülçiçəyikimiləryarımfəsilə, gavalıkimilərcins, gavalınöv, elmi, adıprunus, a. Gilas Dil Izle Redakte Gilas lat Cerasus avium 2 gavali cinsine aid bitki novu 3 GilasPrunus aviumElmi tesnifatAlemi BitkilerSobe OrtulutoxumlularSinif IkilepelilerYarimsinif RozidlerSira GulciceklilerFesile GulciceyikimilerYarimfesile GavalikimilerCins GavaliNov GilasElmi adiPrunus avium L L 1755Sinonimler Cerasus avium L Moench Prunus cerasus L 1 Vikinovlerde sistematikaSekil axtarisiITIS 24770NCBI 42229EOL 231737GRIN 29844IPNI 30093848 2TPL rjp 383 Gilas Azerbaycanda cox genis yayilmisdir Meyvelerinin terkibinde asi maddesi seker boyayici ve pektin maddeleri uzvi tursular B2 C vitaminleri elece de karotin vardir Mundericat 1 Yabani gilas 2 Ehemiyyeti 3 Hemcinin bax 4 Istinadlar 5 IstinadYabani gilas RedakteGulcicekliler fesilesinin albali cinsine aiddir Yabani halda Ukraynada Moldovada Krim ve Qafqazda bitir Hazirda medeni gilas sortlari cox oldugundan yabani gilas oz ehemiyyetini itirmisdir Lakin meselerde yabani formalara tesaduf edilir Yabani gilas aprel mayda cicekleyir Cicekleri ag etirli beslecekli ve uzun saplaqlidir Bir nece cicek bir yerden cetir kimi sallanir Meyveleri iyun iyulda yetisir Formasi yumru ve ya urek seklindedir Qara sari qirmizi ve tund qirmizi rengde olur Dadi aciteher ve bezen sirin olur Sirinler teze halda yeyilir elece de ondan kompot sire ekstrakt murebbe ve basqa mehsullar hazirlanir Aci gilaslar ise serab istehsali ucun yararlidir Ceyirdeyinde 30 yag ve 1 e qeder efir yagi vardir Texniki meqsedler ucun isledile biler Yarpaqlarinda 250 mq C vitamini vardir Yabani gilas kulli miqdarda qetran ifraz edir ki bundan da parcalarin boyanmasinda istifade edilir Gilas siresi qidanin yaxsi hezm olunmasi ucun tetbiq edilir Xalq tebabetinde qebz olmaga qarsi da istifade olunur Oduncagi berk sari qirmizi rengdedir Gilasin oduncagindan xarrat memulati nazik budaqlarindan ise qelyan cubuqlari hazirlanir Gilas balveren ve bezek bitkisi kimi de ehemiyyetlidir 1 hektar cicekleyen gilas sahesinden arilar 36 40 kq bal hasil ede bilirler Ehemiyyeti RedakteGilas mede bagirsaq sidik yollari xesteliklerinde hemcinin istahartirici pehriz qidasi kimi cox xeyirlidir Gilas ve albali meyvelerinden ve onlarin siresinden qaraciyer xesteliklerine tutulanlara mualice meqsedile vermek zeruridir Bu meyvelerden eyni zamanda xroniki mede bagirsaq xesteliklerinde hezm prosesini yaxsilasdiran ve maddeler mubadilesini tenzim eden vasite kimi de istifade etmek faydalidir Gilas insan orqanizmine urek damar xesteliklerinin dermani kimi tesir edir elece de damarlari temizleyir Hekimler butun yas tebeqelerindeki insanlar ucun gilasin xeyirli oldugunu bildirir Gilaslarin terkibinde qlukoza ve pektin var Bu da orqanizmden xolesterini cixarmaga komek edir Gilas esasen qanazligi anemiyadan ve damarlarin varikoz genislenmesinden ezab ceken xesteler ucun daha xeyirlidir Cunki onlarin komeyi ile orqanizmde olan artiq maye cixarilir ve damarlarin divarlari berkiyir 4 Hemcinin bax RedakteMeyve Adi mesegilasiIstinadlar RedakteE C I Ehmedov N T Eliyev MEYVE VE TEREVEZIN EMTEESUNASLIGI Derslik Baki 2009 Meyvelerin sirri Arxivlesdirilib 2011 08 13 at the Wayback MachineIstinad RedakteTofiq Memmedov Elman Isgender Tariyel Talibov Azerbaycanin nadir agac ve kol bitkileri Baki Elm 2014 380 seh Gilas ITIS saytindaki taksonomiya Nureddin Eliyev Azerbaycanin derman bitkileri ve fitoterapiya Baki Elm 1998 Elsad Qurbanov Ali bitkilerin sistematikasi Baki 2009 Gilas damarlari berkidir 2011 08 15 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2013 10 06 Menbe https az wikipedia org w index php title Gilas amp oldid 5728592, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.