fbpx
Wikipedia

Qarağat

Qarağat (lat.Ribes) — daşdələnçiçəklilər sırasının motmotukimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Mündəricat

Firəngüzümünün 50-dən çox növü vardır. Yabanı halda Qərbi Avropada və Qafqazda yayılmışdır.

25-30 dərəcə şaxtaya və 30-40 dərəcə istiyə dözən, bol və sabit məhsul, tez bar verən qiymətli çoxbudaqlı kol bitkisidir. Qarağat üzüm kimi çoxillik meyvədir. Xəstəlik və ziyanvericilərə qarşı çox dözümlüdür. Əsasən qələm və kök vasitəsi ilə çoxalır.

Qarağat mayda çiçəkləyir. Xırda yaşılımtıl çiçəkləri şivlərdə tək saplaqda yerləşir. Meyvəsi iyul-avqustda yetişir. Meyvəsi yumru və ya oval formalıdır. Meyvələrinin rəngi yaşıl, sarı, ağ, qırmızı, tünd qırmızı, qara olur. Dadı şirin, turşməzə, qabığı nazik və incətüklüdür. Çoxlu xırda toxumları vardır. Hazırda qarağatın bir çox mədəni sortları yetişdirilmişdir.

Rənginə görə 3 növə ayrılır: qara qarağat (ribes nigrum), qırmızı qarağat (ribes rubrum) və ağ qarağat (ribes aureim).

Qırmızı qarağatın yayılmış sortlarından Qırmızı Versalski, Qırmızı Hollandiya, Krasnıy krest, Məhsuldar Feya, Zamok Xautona, Qırmızı çutovka və s. göstərmək olar.

Ağ qarağatın sortlarından Ağ Bulonski, Ağ versalski, Ağ Hollandiya və Yuterborq misal göstərilə bilər.

Qarağat giləmeyvəsinin tərkibində insan orqanizminin normal inkişafı üçün zəruri olan çoxlu şəkər, zülal, yağ, turşu, vitamin və bir sıra başqa faydalı maddələr vardır. 150 qram qırmızı qarağatda 40, qara qarağatda isə 79-80 milliqram "C" vitamini var. Qarağat meyvələrinin tərkibində şəkərin miqdarı 16,2-18, ümumi turşunun miqdarı isə 1,8-3 faizdir.

Qarağatın tərkibində 13,5% şəkər, 2% üzvi turşu, 1% pektinli maddə, 54 mq% C, 0,25 mq% P, B qrupu vitaminləri və karotin vardır. 0,2-0,7% mineral maddə vardır ki, bunun da əsasını fosfor, mis, dəmir, kalium, natrium, kalsium və maqnezium təşkil edir.

Qırmızı və ağ qarağatın tərkibində orta hesabla 6,7-8,2% şəkər, 2,6-3,8% turşu, 20-45 mq% C vitamini, 0,19-0,26% pektin maddələri, 0,24-2,38% protopektin, 0,41% pentozan, 3,88% sellüloza, 0,11% aşı və boya maddəsi, 0,20-0,91% azotlu maddələr vardır.

Azərbaycanda 2 növü yabanı halda bitir. Lənkəran, Şəki, Zaqatala rayonlarının meşəliklərində yayılmışdır. Həmçinin həyətyanı sahələrdə də kifayət qədər əkilib, becərilir.

Qarağat təzə halda yeyilir, mürəbbə, konfityur, kompot, jele, marmelad, konfet və karamel üçün içlik və şərab hazırlamaq üçün sərf edilir. Qış üçün qarağatı qurudur, sirkəyə qoyur və əzib şəkərlə 1:2 nisbətinə qarışdırırlar. Qarağatdan maddələr mübadiləsi pozulduqda və piylənməyə qarşı istifadə olunur. Xalq təbabətində isə böyrək və sidik kisəsi xəstəliyində öd və sidikqovucu vasitə kimi işlədilir. Qan azlığında, dəri xəstəliklərində qarağat yemək məsləhət görülür. Xroniki qəbz zamanı yüngül işlətmə vasitəsi kimi də istifadə olunur.

Qarağat
qarağat, ribes, daşdələnçiçəklilər, sırasının, motmotukimilər, fəsiləsinə, bitki, cinsi, ribeselmi, təsnifataləmi, bitkilərşöbə, örtülütoxumlularsinif, ikiləpəliləryarımsinif, rozidlərsıra, daşdələnçiçəklilərfəsilə, motmotukimilərcins, elmi, adıribes, vikinövl. Qaragat Dil Izle Redakte Qaragat lat Ribes dasdelencicekliler sirasinin motmotukimiler fesilesine aid bitki cinsi QaragatRibesElmi tesnifatAlemi BitkilerSobe OrtulutoxumlularSinif IkilepelilerYarimsinif RozidlerSira DasdelenciceklilerFesile MotmotukimilerCins QaragatElmi adiRibes L Vikinovlerde sistematikaSekil axtarisiITIS 28606NCBI 3603EOL 38348GRIN 10469IPNI 37138 1PBDB 264404 Mundericat 1 Tebii yayilmasi 2 Botaniki tesviri 3 Ekologiyasi 4 Azerbaycanda yayilmasi 5 Istifadesi 6 EdebiyyatTebii yayilmasi RedakteFirenguzumunun 50 den cox novu vardir Yabani halda Qerbi Avropada ve Qafqazda yayilmisdir Botaniki tesviri Redakte25 30 derece saxtaya ve 30 40 derece istiye dozen bol ve sabit mehsul tez bar veren qiymetli coxbudaqli kol bitkisidir Qaragat uzum kimi coxillik meyvedir Xestelik ve ziyanvericilere qarsi cox dozumludur Esasen qelem ve kok vasitesi ile coxalir Qaragat mayda cicekleyir Xirda yasilimtil cicekleri sivlerde tek saplaqda yerlesir Meyvesi iyul avqustda yetisir Meyvesi yumru ve ya oval formalidir Meyvelerinin rengi yasil sari ag qirmizi tund qirmizi qara olur Dadi sirin tursmeze qabigi nazik ve incetukludur Coxlu xirda toxumlari vardir Hazirda qaragatin bir cox medeni sortlari yetisdirilmisdir Rengine gore 3 nove ayrilir qara qaragat ribes nigrum qirmizi qaragat ribes rubrum ve ag qaragat ribes aureim Qirmizi qaragatin yayilmis sortlarindan Qirmizi Versalski Qirmizi Hollandiya Krasniy krest Mehsuldar Feya Zamok Xautona Qirmizi cutovka ve s gostermek olar Ag qaragatin sortlarindan Ag Bulonski Ag versalski Ag Hollandiya ve Yuterborq misal gosterile biler Ekologiyasi RedakteQaragat gilemeyvesinin terkibinde insan orqanizminin normal inkisafi ucun zeruri olan coxlu seker zulal yag tursu vitamin ve bir sira basqa faydali maddeler vardir 150 qram qirmizi qaragatda 40 qara qaragatda ise 79 80 milliqram C vitamini var Qaragat meyvelerinin terkibinde sekerin miqdari 16 2 18 umumi tursunun miqdari ise 1 8 3 faizdir Qaragatin terkibinde 13 5 seker 2 uzvi tursu 1 pektinli madde 54 mq C 0 25 mq P B qrupu vitaminleri ve karotin vardir 0 2 0 7 mineral madde vardir ki bunun da esasini fosfor mis demir kalium natrium kalsium ve maqnezium teskil edir Qirmizi ve ag qaragatin terkibinde orta hesabla 6 7 8 2 seker 2 6 3 8 tursu 20 45 mq C vitamini 0 19 0 26 pektin maddeleri 0 24 2 38 protopektin 0 41 pentozan 3 88 selluloza 0 11 asi ve boya maddesi 0 20 0 91 azotlu maddeler vardir Azerbaycanda yayilmasi RedakteAzerbaycanda 2 novu yabani halda bitir Lenkeran Seki Zaqatala rayonlarinin meseliklerinde yayilmisdir Hemcinin heyetyani sahelerde de kifayet qeder ekilib becerilir Istifadesi RedakteQaragat teze halda yeyilir murebbe konfityur kompot jele marmelad konfet ve karamel ucun iclik ve serab hazirlamaq ucun serf edilir Qis ucun qaragati qurudur sirkeye qoyur ve ezib sekerle 1 2 nisbetine qarisdirirlar Qaragatdan maddeler mubadilesi pozulduqda ve piylenmeye qarsi istifade olunur Xalq tebabetinde ise boyrek ve sidik kisesi xesteliyinde od ve sidikqovucu vasite kimi isledilir Qan azliginda deri xesteliklerinde qaragat yemek meslehet gorulur Xroniki qebz zamani yungul isletme vasitesi kimi de istifade olunur Edebiyyat RedakteMenbe https az wikipedia org w index php title Qaragat amp oldid 5334091, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.