NiNa.Az
. Avropa Ittifaqi Basqa dillerde oxuyun Izle Redakte Avropa Birliyi ve ya Avropa Ittifaqi 1 ing European Union 27 dovleti birlesdiren dovletlerustu ve eyni zamanda dovletlerarasi iqtisadi ve siyasi teskilat Avropa Ittifaqi EUEuropean UnionNovu RegionalYaranma tarixi 23 iyul 1952Resmi dili ingilisce fransizca niderlandca Danimarka dili Eston dili Fin dili almanca yunanca macarca Irland dili italyanca Litva dili polyakca Portuqal dili ispanca Isvec dili bolqarca slovence Slovak dili ruminca Latis dili Malta dili Xorvat dili Cex diliMerkezi Brussel Luksemburq StrasburqQurucusu ItaliyaFransaLuksemburqBelcikaNiderland KralligiQerbi AlmaniyaSedri Donald TuskUzvleri 27 uzvAlmaniya Avstriya Belcika Bolqaristan Cexiya Danimarka Estoniya Finlandiya Fransa Irlandiya Ispaniya Isvec Italiya Kipr Latviya Litva Luksemburq Macaristan Malta Niderland Polsa Portuqaliya Ruminiya Slovakiya Sloveniya Xorvatiya Yunanistaneuropa eu Vikianbarda elaqeli mediafayllarDunyadaki iqtisadi inteqrasiya merheleleri her bir olke istirak etdiyi en inkisaf etmis inteqrasiya formasina gore reng kodu Iqtisadi ve valyuta birliyi CSME AI AI Isvecre Lixtensteyn CHF Iqtisadi ittifaq CSME AI EAES MERCOSUR GCC SICA Gomruk ve valyuta birliyi CEMAC XAF UEMOA XOF Umumi bazar EEA Isvecre ASEAN Gomruk ittifaqi CAN EAC EUCU SACU Coxterefli serbest ticaret sahesi CEFTA CISFTA COMESA EFTA GAFTA NAFTA SAFTA AANZFTA PAFTA SADCFTA bmr Formal olaraq 1 noyabr 1992 cu ilde Maastrixt sazisi ile tesis edilmis bu ittifaqin temeli 18 aprel 1951 ci il tarixli Paris Muqavilesine esasen Belcika Almaniya Fransa Niderland Luksemburq ve Italiya terefinden Avropa Komur ve Polad Birliyinin AKPB yaradilmasi ile qoyulub Teskilatin menzil qerargahi Brusselde yerlesir AB yegane beynelxalq teskilatdir ki ozunde hem beynelxalq teskilat hem de dovlet elametleri dasiyir eslinde ise formal olaraq hec biri deyil Bezi meseleler birliyin umumi institutlari bezileri ise uzv dovletlerin numayendelerinin razilasmasi ile qebul edilir Mundericat 1 Esas tesis senedleri 2 Tarix 2 1 Avropa Birliyinin genislenmesi 3 Avropa Birliyinin qurumlari 4 Avropa Birliyinin fealiyyet prinsipleri 5 Istinadlar 6 Xarici kecidler 7 IstinadlarEsas tesis senedleri Redakte1951 ci il Avropanin Polad ve Komur birliyinin yaradilmasi haqqinda muqavile 1957 ci il Avropanin Atom Enerjisi birliyinin yaradilmasi haqqinda muqavile 1957 ci il Avropanin Iqtisadi Birliyinin yaradilmasi haqqinda Roma muqavilesi 1965 ci il Avropa Iqtisadi Birliyinin Avropa Atom Enerjisi Birliyinin Avropa Polad ve Komur Birliyinin vahid sekilde birlesmesi ucun Brussel muqavilesi 1986 ci il Vahid daxili bazarin yaradilmasi ve siyasi emekdasliq haqqinda vahid Avropa akti 1990 ci il Sengen muqavilesi Menbe gosterin 1992 ci il Maastrixt sazisi 1997 ci il Amsterdam muqavilesiTarix Redakte Avropa ideali real bir siyasi proyekte cevrilib Avropa Birliyi uzvu olan dovletlerin hokumet siyasetlerinde uzun muddetli bir hedef halina gelmemisden evvel sadece filosoflarin ve uzaqgoren insanlarin dusuncelerinde yasayirdi Avropa Birlesmis Statlari ve ya Dovletleri humanist ve sulhsever bir xeyalin parcasi idi Avropa illerce tez tez bas veren qanli muharibelere sahid olmusdur 1870 1945 ci illerde Fransa ve Almaniya 3 defe muharibe etdiler Bir cox insan helak oldu Bu felaketlerden sonra bezi Avropa olkelerinin liderleri sulhun temin olunmasinin yegane yolunun olkelerin iqtisadi ve siyasi yonden birlesmesi oldugu fikrine geldiler Avropada milli uzlasmazliqlari def ede bilecek bir teskilatin qurulmasi Ikinci dunya muharibesi zamani totalitar rehberliklere qarsi mubarize aparan muqavimet herekatlarindan qaynaqlanmisdir Avropada butunlesme muddetine suret qazandiran biri federasiya terefdari digeri funksional olan iki herekatin mudafiecileri Italyan federalist Altiero Spinelli ile 1951 ci ilde Avropa Komur ve Polad Ittifaqinin AKPI qurulmasina yol acan Suman Planinin ilham qaynagi Jan Monnetdir Her iki cereyanin ferqli fikirleri var idi Netice olaraq 1951 ci ilde Avropa Komur ve Polad Ittifaqi Belcika Qerbi Almaniya Luksemburq Fransa Italiya ve Niderlanddan ibaret 6 uzv ile quruldu Bu olkelerdeki komur ve polad senayesi ile elaqedar alinan qerarlar musteqil bir quruma oturuldu Sozu geden qurumun ilk bascisi ise Jan Monnet oldu Avropa Ittifaqi 1995 ci ilde ilk feallarinin xatiresine tikilmis bir abide kimidir iqtisadi senaye siyaset vetendas haqlari ve xarici siyaset sahelerini ehate eden coxsektorlu butunlesmenin en ustun formasidir Avropa Komur ve Polad Ittifaqini quran Paris Muqavilesi 1951 Avropa Iqtisadi Birliyini ve Avropa Atom Enerjisi Birliyini quran Roma Muqavileleri 1957 Vahid Avropa Senedi 1986 ve Maastrixt sazisi 1992 uzv dovletleri hegemon dovletler arasindaki enenevi muqavilelerden daha mohkem bir formada bir birine baglayan AB nin huquqi temellerini meydana getirir Avropa Birliyi birbasa tetbiq edilme imkani olan bir qanun teskil etme huququna malikdir ve vetendaslari leyhine xususi haqlar teyin ede bilir Birliyin isleri baslangicda alti qurucu uzvu Almaniya Belcika Fransa Niderland Italiya ve Luksemburq arasinda bir komur ve polad ortaq bazarinin qurulmasi ile mehdudlasirdi Muharibe sonrasindaki o gunlerde muharibenin qalib ve meglublarini beraberhuquqlu olaraq emekdasliq ede bilecekleri bir teskilati qurgu icinde bir yere toplayan Ittifaq temelinde sulhe zemanet vermenin bir aleti olaraq basa dusulurdu Altilar 1957 ci ilde Fransiz Milli Meclisinin Avropa Mudafie Ittifaqi layihesini redd etmesinden uc il sonra mubarize apararaq mal ve xidmetlerin serbest hereketine aid bir iqtisadi birlik qurmaga qerar verdiler Avropa Iqtisadi Birliyi 1957 ci ilde alti Qerbi Avropa dovleti Almaniya Fransa Belcika Niderland Luksemburq ve Italiya arasinda imzalanan Roma Anlasmasi ile qurulmusdur AIB ne huquqen ve faktiki olaraq beynelxalq bir qurum olma gucunu qazandiran Anlasma 1 yanvar 1958 ci il tarixinde quvveye minmisdir Roma Anlasmasi 248 madde ve protokoldan ibaretdir AIB nin en son hedefi Avropanin siyasi butunluye nail olmasidir Bu hedefe catmaq ucun nezerde tutulan iqtisadi tarazligi temin etmek ucun ilk vasite olaraq uzv olkeler arasinda mallarin xidmetlerin sermayenin ve emeyin serbest hereket etdiyi bir ortaq bazar ve gomruk birliyi qurulmasi nezerde tutulmusdur Roma Anlasmasinin 2 ci maddesinde AIB in hedefi Birliyin vezifesi ortaq bazarin qurulmasi ve uzv olkelerin iqtisadi siyasetlerinin getdikce yaxinlasdirilmasi vasitesile Birliyin daxilinde iqtisadi fealliqlarin qanunauygun inkisafini suretli ve taraz bir yayilmani artan bir sabitliyi heyat seviyyesinin suretle yukseldilmesini ve birlesdirdiyi dovletler arasinda daha mohkem munasibetler qurmaqdir seklinde umumilesdirilmisdir Memulatlarda gomruk vergileri planlasdirildigi kimi 1 iyul 1968 ci ilde legv edildi xususile kend teserrufati ve ticaret siyasetleri olmaqla ortaq siyasetler 60 ci illerin sonunda yerini tutmusdu Altilarin uguru Boyuk Britaniya Danimarka ve Irlandiyanin Birlik uzvluyune muraciet etmesine sebeb oldu General Sarl de Qollun idaresi altinda olan Fransanin 1961 ci ilde ve 1967 ci ilde iki defe veto huququnu istifade etdiyi cetin bir dovrden sonra bu uc olke 1972 ci ilde uzvluye qebul edildiler Uzv dovlet sayini altidan doqquza yukselden ilk genislenme ile birlikde Birlik sosial ve regional movzularda uzerine goturduyu mesuliyyetlerle yeni bir nufuz qazandi 1973 ve 1979 cu illerdeki iki neft bohrani dunya seviyyesinde pulun qeyri sabitliyini daha da artirdi 1979 cu ilde Avropa Pul Sisteminin dovriyyeye girmesi valyuta mezennelerinin sabitlesmesine komek etdi Birlik 1981 ci ilde Yunanistanin 1986 ci ilde de Ispaniya ve Portuqaliyanin qatilmalari ile cenuba dogru genislendi Bu genislenmeler On ikilerin iqtisadi inkisaflari arasindaki ferqlilikleri azaltmaga yonelen proqramlarin heyata kecirilmesini zeruri etdi Bu dovrde Birlik Araliq denizinin cenubu ile Afrika Karib ve Sakit Okean olkeleri ile yeni anlasmalar imzalayaraq beynelxalq seviyyede daha muhum bir rol oynamaga basladi Afrika Karib ve Sakit okean olkeleri bir birinin ardinca dord Lome Muqavilesi 1975 1979 1984 ve 1989 ile Birlikle elaqe qurdular Butun Birlik uzvleri olan olkeler arasinda 15 aprel 1994 cu ilde Merakesde imzalanan bir muqavile ile dunya ticaretinin inkisafinda yeni bir dovre addim atildi 1 yanvar 1995 ci ilde Avropa Birliyine uc yeni uzv qebul edildi Avstriya Finlandiya ve Isvec ozlerine mexsus yardimlari ile Birliyi zenginlesdirir Orta ve Simali Avropada yeni acilmalari temin edirler 2004 cu ilde ise on yeni olke Avropa Birliyine uzv oldu Kipr Cex Respublikasi Estoniya Macaristan Latviya Litva Malta Polsa Slovakiya ve Sloveniya 1995 ci il tarixinde uzvluk muracietleri qebul edilen Bolqaristan ve Ruminiya ile 2000 ci ilde resmi muzakireler baslandi ve 2007 ci ilde birlik uzvu ola bilecekleri dusunulur 1987 ci ilde uzvluk muracieti eden Turkiye ise 3 oktyabr 2005 ci ilde muraciet senedinin qebul edilmesi ile resmen muzakire muddetinin baslanmasina haqq qazandi Muzakirelerin ilk hissesinin tamamlanmasi tarixinin 2006 ci ilin Sentyabri olacagi dusunulurdu 2003 cu ilde namizedlik muracieti eden Xorvatiya ile 2005 ci ilde muzakirelere baslanmisdir 2004 cu ilde namizedlik muracieti eden Makedoniya Respublikasi ise 2005 ci ilin dekabrinda namized olke statusu qazanmisdir Son olaraq da Albaniya Serbiya Cernoqoriya Bosniya ve Herseqovina ve BMT terefinden qorunan Kosova namizedlik statusunu gozleyen olkelerdir 1948 Brussel 1952 Paris 1958 Roma 1967 Brussel 1987 SEA 1993 Maastrix AI tesis olundu 1999 Amsterdam 2003 Nitsa 2009 Lissabon Avropa Atom Enerjisi Birliyi EURATOM Avropa Komur ve Polad Birliyi ECSC Avropa Ittifaqi EU Avropa Iqtisadi Birliyi EEC S U T U N L A R Avropa Birliyi EC Avropa Birlikleri Edalet ve Daxili Isler JHA Kriminal meselelerde Polis ve Mehkeme emekdasligi PJCC Avropada Siyasi Emekdasliq EPC Birge Xarici ve Tehlukesizlik Siyaseti CFSP Qerbi Avropa Ittifaqi WEU Avropa Birliyinin genislenmesi Redakte Avropa Ittifaqinin genislenmesi 1957 2020 Genislenme XXI esre hazirlasan Avropa Birliyi ucun en vacib fursetlerden biri idi Yeni uzvlere bir sabitlik ve rifah bolgesi teqdim ederek qitenin sulh yollari ile butunlesmesini daha ireliye goturmek ucun benzersiz tarixi bir vezifedir AB indiden ugurlu bir genislenme kecmisine sahibdir Avropa Komur ve Polad Ittifaqinin qurulmasina aid Paris Anlasmasi 1951 ile Avropa Iqtisadi Birliyinin ve EURATOMun qurulmasina aid Roma Anlasmasi 1957 alti qurucu uzv terefinden imzalanmisdir Belcika Fransa Almaniya Italiya Luksemburq ve Hollandiya AB bundan sonra dalbadal dord genislenme muddetinden kecmisdir 1957 Belcika Fransa Almaniya Italiya Luksemburq ve Hollandiya qurucu Uzvler 1973 Danimarka Irlandiya ve Ingiltere 1981 Yunanistan 1986 Portuqaliya ve Ispaniya 1995 Avstriya Finlandiya ve Isvec 2004 Estoniya Litva Latviya Cex Respublikasi Polsa Kipr Slovakiya Sloveniya Malta ve Macaristan 2007 Ruminiya Bolqaristan 2013 Xorvatiya Avropa Birliyine uzv oldular 2020 ci ilin yanvarin 31 de Boyuk Britaniya Avropa Birliyini terk edib Avropa Ittifaqi Surasi 1997 ci il Dekabrda Luksemburq Zirvesinde genislenmeni mumkun hesab eden muddeti baslatmisdir Bu muddetde ilk novbede asagida gosterilen on iki olke namized olke statusu almisdir Bolqaristan Cenubi Kipr Rum Idaresi Cex Respublikasi Estoniya Macaristan Latviya Litva Malta Polsa Ruminiya Slovakiya ve Sloveniya Avropa Komissiyasinin tovsiyesi ile 31 mart 1998 ci ilde alti olke ile muzakirelere baslanmisdir Kipr Cex Respublikasi Estoniya Macaristan Polsa ve Sloveniya Malta 1996 ci ilde dondurmus oldugu uzvluk muracietini 1998 ci ilin Oktyabrinda yeniden baslatmisdir Avropa Ittifaqi Surasi 1999 cu ilin dekabrinda Helsinki Zirvesinde uzvluk muddetinin keyfiyyetini ehateli sekilde artirmis ve Avropa Komissiyasinin tovsiyesine emel ederek alti uzv olkeyle daha resmi uzvluk muzakirelerini baslatmaga qerar vermisdir Bolqaristan Latviya Litva Malta Ruminiya ve Slovak Respublikasi Bu alti olke ile muzakireler 15 fevral 2000 ci ilde resmen acilmisdir Avropa Ittifaqi Surasi Helsinkide Turkiyenin diger uzv olkelere tetbiq olunan eyni kriteriyalara gore Birliye qatilma yolunda bir uzv oldugunu da qeyd etmisdir 1 may 2004 cu il tarixinde 10 yeni uzv olkenin Cex Respublikasi Macaristan Polsa Slovakiya Sloveniya Litva Latviya Estoniya Malta ve Kipr AB ye resmen qatilmasi ile AB tarixinin en ehateli genislenmesini tamamlamis oldu Cemi 378 milyon ehalisi olan AB nin ehalisi son genislenme ile birlikde 454 milyona catarken 10 yeni olkenin qatilmasiyla AB nin resmi dillerinin sayi da 11 den 20 ye yukseldi Avropa qitesinin tarixi bolunmesini sona catdiran bu genislenme dalgasi AB nin sosial medeni iqtisadi tarazliqlari ile birlikde teskilati dayagini da boyuk olcude deyisdirdi Avropa Birliyinin qurumlari RedakteAvropa Birliyi sulhu qorumaq iqtisadi ve sosial irelilemeni temin etmek meqsedile toplanmis 27 Uzv Dovletden ibaretdir Birliyin icinde ortaq qurumlari olan uc Ittifaq yer alir Birincisi 1951 ci il tarixli Paris Anlasmasi ile qurulan Avropa Komur ve Polad Birliyidir Daha sonra 1957 ci il tarixinde Roma Anlasmasi ile Avropa Iqtisadi Birliyi ve Avropa Atom Enerjisi Birliyi EURATOM qurulmusdur Ittifaqlar bu muddetin sonunda uzv dovletler arasindaki butun daxili serhedleri legv ederek vahid bir bazar qurublar 1992 ci ilde Maastrichde imzalanan Avropa Birliyi Anlasmasi ile iqtisadi ve pul birliyi formasinda irelileyen ve melum sahelerde hokumetlerarasi emekdasligi ehate eden bir Avropa Birliyi qurulmusdur Avropa Birliyini ise benzeri olan iqtisadi birlikler ve ya emekdasliq elediyi qurumlardan ferqlendiren en boyuk xususiyyet teskilati bunovresidir Birliyi idare eden qurumlar bunlardir Demokratik yollarla secilen Parlament Uzv Dovletleri temsil eden ve nazirlerden ibaret Sura Avropa Dovlet ve Hokumet Bascilari Zirvesi Anlasmalarin qoruyucusu olan Komissiya Birliyin huququna uygunlasmani temin eden Edalet Divani ve Birliyin Maliyye idaresine nezaret eden Ali maliyye mehkemesi Bundan basqa iqtisadi sosial ve regional menfeet qruplarini temsil eden muxtelif meslehet heyetleri vardir Birliyin taraz inkisafina yardim eden layihelerin maliyyelesdirilmesini asanlasdirmaq meqsedile qurulan bir Avropa Investisiya Banki movcuddur Bunlardan basqa Avropa Pul Institutu Merkezi Avropa Banki ve teftisetme qurumu ve sikayet qebul eden Ombudsman movcuddur Avropa Parlamenti Uzv dovletlerin milli parlamentleriyle oxsar haqlara sahib olan Avropa Parlamenti AB xalqlarinin demokratik siyasi iradesini temsil edir 1979 cu ilden bu yana vahid dereceli umumi secimle 5 illik is basina gelen Avropa Parlamentinin cavabdehlikleri bunlardir Komissiya terefinden edilen qanun tekliflerini Suraya da bildirerek meslehet usulu emekdasliq usulu ortaq qerar usulu Parlamentin fikir uygunlugu qanunilesdirir Bundan basqa her il Dekabr ayinda Avropa Birliyi budcesini 1995 ci ilde texminen 80 milyard ECU tesdiqleyir Avropa Zirvesi Avropa Zirvesi AB ye uzv olkelerin dovlet ve hokumet bascilariyla Avropa Komissiyasi Bascisini qurulmus oldugu 1974 cu ilden beri ilde en azi iki defe bir araya getirir Avropa Ittifaqi Surasi Avropa Ittifaqi Surasi uzv olkelerin Xarici Isler Nazirlerinden ibaret olmaqla birlikde gundemdeki movzuya gore ele alinacaq movzularla elaqeli nazirler seviyyesinde temsilcilerden de teskil oluna biler Cemi 9 ferqli Sura terkibi vardir Umumi Isler ve Xarici elaqeler Iqtisadi ve Maliyye Isleri Ecofin Edalet ve Daxili isler Xidmete alma Sosial Siyaset Saglamliq ve Istehlakci Haqlari Reqabetlilik Daxili Bazar Senaye ve Arasdirma Neqliyyat Telekommunikasiya ve Enerji Kend teserrufati ve Baliqciliq Tehsil Gencler ve Medeniyyet Avropa Komissiyasi Avropa Komissiyasi AB siyasetilerinin planlasdiricisi ve koordinatorudur Qanun teklifleri hazirlayir Parlament ve Suraya teqdim edir Edalet Divani ve Bidayet Mehkemesi Edalet Divani 15 hakim ve onlara komek eden doqquz qanun kecikcisinden ibaret olur Bununla yanasi 1989 cu ilde 15 hakimden ibaret olan bir Bidayet Mehkemesi de qurulmusdur Ali Maliyye Mehkemesi Merkezi Luksemburqda yerlesen Ali Maliyye Mehkemesi 1975 ci ilde qurulmusdur Avropa Birliyi budcesinin qayda ve meqsedlere gore istifade edilmesini temin edir Iqtisadi ve Sosial Komite ve AKPB meslehet Komitesi Iqtisadi ve Sosial Komite ferqli tezyiq qruplarinin Avropa Birliyinde temsiline serait yaradan meslehet qurumudur Komite Avropa Ittifaqi Surasina Komissiyaya ve Parlamente meslehetcilik edir ve isleri ile bu qurumlarin daha demokratik qurum olmasini temin edir Bolgeler Komitesi Bolgeler Komitesi Avropa Birliyi anlasmasiyla qurulmusdur Yerli ve regional meqamlari temsil eden 317 esas ve 317 ehtiyat uzvu vardir Avropa Investisiya Banki Avropa Birliyinin maliyye qurumu olan Avropa Investisiya Banki 1958 ci ilde Roma Anlasmasi ile Birliyin hedeflerini heyata kecirmesine komek ederek investisiyani maliyyelesdirmek meqsedile qurulmusdur Avropa Merkezi Banki ve Avropa Pul Institutu Avropa Merkezi Banki ECB Avropa Pul Birliyinin yaranmasindan etibaren 1 oktyabr 1998 ci ilde fealiyyete baslamis yeni pul vahidi Euro da 1 yanvar 1999 cu ilde bank islerinde istifade edilmeye baslamis ve 1 yanvar 2002 ci ilde tedavule cixarilmisdir Ombudsman Ombudsman Avropa Birliyi olkelerinde yasayan sexslerin qurumlarin ve sirketlerin haqlarini her hansi bir pis idareetme tetbiq olunmasi qarsisinda qorumaqla vezifelendirilmis yoxlama qurumu ve sikayet muracieti olunan yer yeni meqamdir Avropa Birliyinin fealiyyet prinsipleri RedakteAvropa Birliyinin esas fealiyyet prinsiplerini tetqiqatcilar asagidaki kimi qruplasdirirlar Milli ve umumi maraqlar arasinda balans yaradan dovletlerarasi ve dovletustu qurumlarin movcudlugu Avropa Birliyi institutu ile milli dovletler arasinda deqiq selahiyyet bolgusu Qebul olunan qeraralarin muxtelif tesnifati mecburi ve tovsiyevi qerarlar qerarlarin icrasi vasitesinin dovletler terefinden azad secimi ve s Birlik qerarlarinin ustunluyu prinsipi bu her sahe uzre dovletlererarasi muqavilelerle tesdiqlenir Inteqrasiya proseslerinin olkelerin ictimaiyyeti terefinden desteklenmesi AB nin esas fealiyyet istiqametleri bunlardir Edalet ve Daxili isler Azad AB vetendaslarinin AB serhedleri daxilinde her hansi bir yerde seyahet etme isleme yasama haqlarina teminat verilmisdir Bu haqdan tam olaraq istifade ede bilmek ucun insanlarin oz heyatlarini yonlendirmeleri ve is tehlukesizliklerini temin etmeleri lazimdir Insanlar beynelxalq qanun pozuntusuna qarsi qorunmali ve Birlik seviyyesinde temel haqlarina hormet etmeli ve edaletden eyni beraberde faydalanmalidirlar Bu veziyyet Avropa Birliyinin tehlukesizlik edalet ve azadliq sahesi yaratmasi ucun lazimdir Arasdirma ve Yenilik AB dunyanin butun elmi melumat qabiliyyetinin hardasa ucde birini istehsal edir Arasdirma ve yenilik AB xalqlarinin gozlediyi rifah ve heyat seviyyesinin yukseldilmesi meqsedine xidmet edir Ortaq proqramlar AB olkelerinin islerini birlesdirir Esas vasite altinci cercive proqramidir Bu program uzv olkeler ve diger bezi olkeler ve Avropa Birliyinin oz Ortaq Arasdirma Merkezindeki arasdirmalar ucun fond yaradir Baliqciliq AB baliqciliq senayesi cemiyyetin en vacib erzaq ve mesgulluq qaynaqlarindan biridir Bu sebeble baliq ovlanmasinin mehdudlasdirilmasi lazimdir AB baliqciliq sektoruna ve istehlakcilara xeyir vermek meqsedi guden ortaq bir baliqciliq siyasetine sahibdir Melumat cemiyyeti On bes il evvel movcud olmayan mobil telefonlar bugun heyatimizin en vacib parcalarindan biri halina gelmisdir Internet muddetsiz melumat axisini temin edir Yuksek qabiliyyetli digital sistemler kimi xidmetler ve proqramlar teqdim edilerek evveller ayri olan yayim ve telekommunikasiya dunyasi bir yere toplanir Melumat texnologiyasindaki bu inqilab evde isde ve mekteb ve ya universitetlerde melumat cemiyyetini teskil edir AB siyasetleri ve fealiyyetleri bu inkisafi evvelceden destekleyir ve yonlendirir Regional Siyaset AB dunyanin en zengin bolgelerinden biri olmasina baxmayaraq regionlararasi gelir paylasilmasi ve furset qeyri beraberliyi movcuddur Gelirleri AB ortalamasindan asagi olan ve 2004 cu ilin Mayinda uzv olan olkeler bu ferqliliyi daha da derinlesdirecek Regional siyasetler vasitesile menbeler varli regionlardan kasib regionlara yonlendirilirler Belelikle hem maliyye hemreyliyi hem de guclu iqtisadi inteqrasiya temin olunmus olur Budce Berlinin Charlottenburg semtindeki kicik bir corekbisirme zavodu ile Sloveniyanin Jozef Stefan Institutundaki dil muellimleri ve Krakow Texnoloji Universitetindeki arasdirma muhendisleri ile Lissabonun qatar stansiyasinin ortaq hansi noqtesi ola biler ki Bunlarin hamisi AB budcesinde fond teskil edibler AB nin illik budcesinin boyuk bir qismi Avropa cemiyyetinin xeyrine istifade edilir AB budcesi etraf muhitin temizliyi erzaq tehlukesizliyi ve xerceng arasdirmalari kimi sahelere tetbiq edilir Etraf muhit Etraf muhitin qorunmasi bugunumuz ve gelecek nesillerin heyat seviyyesi ucun esas sertdir Ancaq cetin olan bunu iqtisadi inkisaf ile paralel olaraq uzun muddetde davam etdire bilmekdir AB etraf muhit siyaseti yenilik ve is fursetlerini tesviq eden yuksek etraf muhit standartlari uzerinde qurulmusdur Xarici elaqeler AB nin ticari iqtisadi ve maliyye movzularindaki ugurlari onu bir dunya gucu veziyyetine getirir AB qlobal formada bir cox olke ve regionu ehate eden ikili ve coxterefli anlasmalar silsilesine sahibdir Dunyanin en boyuk ticaret hecmine sahib ve dunyanin ikinci en guclu pul toplusuna sahib olan AB bes qitedeki yardim layihelerine de ayda bir milyard Euro xecleyir Avropa Birliyinin xarici siyasetde soz sahibi olan bir veziyyete gelmesi Birliye vacib qlobal ohdelik qazandirir Xarici ticaret AB dunyanin birinci ticari gucudur ve dunya idxalat ve ixracat hecminin 20 ini heyata kecirir Varli ve kasib olkelerin qarsiliqli maraqlari cercivesinde AB uzv olkeler arasindaki serbest ticareti 50 ile yaxin bir muddetdir ki ugurla oz uzerine goturmusdur Terbiye Tehsil ve Gencler Basqa olkelerde terbiye tehsil ve is medeniyyetlerarasi anlayisa boyuk xeyir verir Her il yuz minden cox Avropa Birliyi vetendasi ferqli medeniyyetleri tanimaq imkani veren ve AB vetendasi olmagin verdiyi ustunluklerden faydalanmagi asanlasdiran AB menbeli serhedxarici proqramdan faydalana bilir Avropa Birliyi eyni zamanda milli terbiye ve tehsil seviyyesinin yukselmesini tesviq edir cunki bu saheler is ve inkisaf ucun cox lazimlidir Enerji Neft qitligi ve enerji catismazligi az az meydana gelir lakin bu veziyyet de enerjiye heyatin her sahesinde ehiyac duyuldugunun xatirladicisidir neqliyyat ucun menzilleri qis movsumunde isitmek yay movsumunde soyutmaq ucun fabrikleri sirketleri mulkleri isletmek ucun enerjiye ehtiyac vardir Ancaq bir cox enerji menbeyi tukenmisdir Ancaq enerji istifadesi cirklenme menbelerinden biridir Yeridile bilen inkisaf neftin daha az ve agilli istifadesi zamani bas vere biler Iqtisadi ve Pul elaqeleri Davam ede bilecek bir boyume ve Avropa Birliyinde yasam yarada bilmek ucun uzv olke hokumetleri iqtisadiyyatlarini saglam iqtisadi idareetme temellerinde qurmalidirlar Ortaq pul siyaseti bu muddetin bir parcasidir Genislenme 1 May 2004 cu ilde Kipr ve Maltani da ehate eden sekkiz merkez ve Serqi Avropa olkesinin Birliye daxil olmasi esrlerdir davam eden ayriligin sonunu getiren tarixi bir ugurdur Yeniden birlesmis Avropa dord yuz elli milyon vetendasina iqtisadi maraqlar temin eden vahid bazari ile daha guclu daha demokratik ve daha mueyyen bir qite formasinda gelir Qida Tehlukesizliyi Son illerde saglamliq sektorunda partlayis eden qida sekrotuyla bagli bohranlar istehlakcinin qida tehlukesizliyi uzerindeki inamini sarsitmisdir Bu veziyyete qarsiliq olaraq AB qlobal bir tarladan bosqaba adli vetendaslarin qida sektorundaki inamlarini yeniden qazanmagi qarsisina meqsed qoyan bir strategiyani inkisaf etdirmisdir Idareetmeler Muveffeqiyyetli ve muasir olmasina baxmayaraq Avropa is ve senaye dunyasi bu sohreti elden vere biler Texnoloji inkisaflara uygunlasmaq ve reqabeti davam etdirmek qalici bir mubarizedir Bu problemi muveffeqiyyetli bir formada qarsilaya bilmek davam ede bilecek boyume ve daha cox rifah ucun lazimlidir AB nin mudaxile siyaseti yenilikleri mudaxileni ve xidmetler ve istehsalatda reqabetciliyi tesviq etmekde vacib bir rol oynayir Vizual siyaset Gunumuzde televiziya melumat ve eylencenin esas menbeyidir Her insan gunde teqriben uc saatini kino idman xeberleri ve diger proqramlari izleyerek kecirir Vizual sektor AB ye bir milyon is imkani yaradir Bu sektor boyuk ticari meqsedler ve medeni ferqlilik cemiyyet xidmetleri ve sosial cavabdehlik meselelerini ehate edir Birlik ortaq maraqlarin oldugu yerlerde qayda ve rehberler yaradarken her bir hokumet oz vizual siyasetini yeridir Gomruk Gomruk Birliyi AB ni teskil eden en esas amillerden biridir Bu veziyyet Birlik daxilindeki gomruk vergilerini legv etmis onun yerine idxal mallara aid tek bir vergi sistemi teyin etmisdir Uzv olkeler arasinda gomruk yoxlamalari legv edilmisdir Gomruk vezifelileri artiq sadece AB nin xarici serhedlerinde yerlesirler Bunlar sadece ticaretin davamini temin etmekle yetinmeyib eyni zamanda etraf muhitin ve medeni mirasin qorunmasini temin edir Tehlukesizlik ve xarici siyaset Avropa Birliyinin beynelxalq munasibetlerde tek ses olaraq hereket etmesi fikri Avropanin butunlesme muddeti qeder kohnedir Ancaq birlik ortaq tehlukesizlik ve xarici siyaset movzusunda elde etdiyi uguru vahid bazar ve ortaq pul toplusu sahesinde gostere bilmemisdir Kommunizmin cokusunu izleyen geopolik deyisiklikler ve Balkanlar ve qalan hissede meydana gelen bohranlar AB uzvlerinin tek bir sesle danisma ve hereket etme cehdlerini artirmisdir Umumi saglamliq Olkeler ve qiteler arasinda sistemli olaraq seyahet eden insanlarin oldugu bir dunyada milli serhed daxiline giren xesteliklerin qarsisi alina bilmir ve bu AB vetendaslarini hedeleyir Siqaretden asililiq az qidalanma ve ya cirklenmeden qaynaqlanan xestelikler butun Avropa Birliyi uzvleri ucun narahatciliq movzusudur Vahid bazarda tibbi ve qan mehsullarinin tehlukesizliyi paylasilan bir cavabdehlikdir Saglamliq sahesinin uzv olkelerin en esas problemi olduguna gore AB bu movzudaki cetinliklerin feal hellinde yonlendirici rol oynaya biler Daxili bazar 10 ildir Avropa vahid bazarini tebii qebul edirik Serhedlerin acilmasi ile insanlar mallar xidmetler ve sermaye tek olke icerisinde hereket edercesine Avropa seviyyesinde serbestce hereket edirler AB vetendaslari Birliyin daxili serhedleri icerisinde is ve zovq ucun hereket edir ve ya isteklerine gore oz olkelerinin serhedleri daxilinde qalib butun AB mehsul novlerinden faydalana bilirler 1993 cu ilde yaradilan vahid Bazar AB nin en boyuk uguru ve en cetin mubarizesi olmusdur Insan Haqlari Insan haqlari demokratiya ve huququn ustunluyu AB nin esas sertlerindendir Qurumun nizamnamesinde yer alan bu deyerler esas haqlar sertinin qebulu ile mohkemlendirilmisdir Insan haqlarina hormet sadece birliye qatilmaq isteyen olkeler ucun deyil eyni zamanda birlikle ticari ve diger anlasmalara sahib olan olkeler ucun de bir esas sertdir Insani Yardim Her hefte televiziyalarda ve qezetlerin ilk sehifelerinde felaket xeberleri ve goruntuleri yayimlanir AB tebii ya da insanlarin sehvinden qaynaqlanan felaketlerde din dil irq ve siyasi fikir ayriligi da daxil olmaqla yardima mohtac olan xalqa mumkun olan en suretli formada catmagi qarsisina meqsed qoyan bir insani yardim merkezidir Mesgulluq siyaseti Avropa mesgulluq ve sosial siyasetinin suari daha cox ve daha yaxsi is teklifleri ile furset beraberliyidir AB dunyanin reqabet nisbeti en yuksek ve en dinamik olan iqtisadiyyatina sahib olma iddiasindadir Sosial siyaset gundemi iqtisadiyyat mesgulluq ve sosial siyasetler cercivesinde ele alinir Inkisaf AB ve uzv olkelerden gelen sermayenin texminen yarisi kasib olkelere yardim etmek ucun istifade olunur ki bu da Birliyi dunyanin en boyuk yardim qurumu veziyyetine getirir Ancaq inkisaf siyaseti yalnizca temiz su ve yol cekilmesi ile oz isini bitmis hesab etmir Birlik ticareti de bazarini kasib olkelere acaraq ve onlari bir birileri ile daha cox ticaret etmeye tesviq ederek bir inkisaf vasitesi olaraq istifade edir Medeniyyet Dil edebiyyat plastik senetler vizual senetler el senetleri memarliq abideleri film ve radio verlislerinin yayimi Avropanin medeni ferqliliyinin butun saheleridir Ferqli region ve olkeleri temsil etmelerine baxmayaraq her biri Avropanin ortaq medeni mirasina aiddir Avropa Birliyinin esas 2 meqsedi vardir bu ferqliliyi qorumaq ve desteklemek eyni zamanda digerlerine de elcatan hala getirmeye calismaq Ortaq Kend teserrufati Siyaseti Ortaq Kend teserrufati Siyasetinin meqsedi ekincilere aydin heyat standartlari yaratmaq ve istehlakcilara edaletli qiymetle keyfiyyetli erzaq teqdim etmekdir Bu ehtiyaclarin qarsisinin alinma formasi iller boyunca deyisilmisdir Indiki acar sozler erzaq tehlukesizliyi colluklerin qorunmasi ve pul ucun deyerdir Reqabet Tesirli reqabet aciq bazar iqtisadiyyati ucun cox lazimlidir Reqabet qiymetleri asagi salir keyfiyyeti qaldirir ve islehlakciya genis secim imkani verir Reqabet texnoloji yeniliklere imkan yaradir Bunun heyata kecmesi ucun ozel sektor ve hokumetlerde durustluk ve edaletlilik cox vacibdir Avropa Komissiyasi ozel sektor ve hokumetlerin mal ve xidmetlerin edaletli ticareti haqqindaki Avropa Birliyi qanunlarina emel etmelerini temin etmek ucun cox genis imkanlara sahibdir Istehlakcilar AB icerisindeki her vetendas bir istehlakcidir ve Avropa Birliyi onlarin saglamligini qoruma tehlukesizliyini temin etme ve iqtisadi standartlarini yaxsi seviyyede tutma meselelerine olduqca boyuk diqqet yetirir Avropa Birliyi istehlakcilarin melumat ve telim haqlarini yukseldir onlarin maraqlarinin zemanet altina alinmasina komek edir ve onlari ozlerine yardim edecek istehlakci dernekleri movzusunda melumatlandirir ve cesaretlendirir Neqliyyat Serhedlerin acilmasi ve neqliyyat sektorundaki qiymetlerin asagi dusmesi Avropa Birliyi vetendaslarina bugune qeder hec gorulmemis derecede olkelerarasi hereketliliyi temin etmisdir Bunun sayesinde ferqli olkelerde istehsal olunan mallar istehlakciya birbasa catdirilir AB milli bazarlari reqabete acaraq ve fiziki ve texniki sedleri aradan qaldiraraq bu inkisafa yardim etmisdir Ancaq boyume nisbeti davamli deyil Vergilendirme Birbasa vergilendirme hokumetlerin oz vezifeleridir AB vergilendirme siyaseti elave deyer vergisi ve vahid bazara birbasa tesir gosteren mexaric vergisi kimi dolayli vergilerin nisbetlerine yonelir Bundan basqa vergi qaydalarinin AB seviyyesinde sermayenin serbest hereketini temin edecek ve vergiden yayinmaq ucun yaranacaq fursetlere sebeb olacaq sermayenin hereketinin qarsisini alacaq sekilde olmasini temin edir Eyni zamanda AB siyaseti Avropa Birliyi vetendaslarinin Birlik daxilinde her hansi bir yerde isleme haqqini mehdudlasdira bilecek vergi qaydalarini hedef alir Korrupsiya Olkeye qanunsuz siqaret getirilmesi saxta pul capi ve s bunun kimi hallar Avropali vergi mukellefiyyetlilerinin uzerine dusur Avropa Qacaqmalciliqla Mubarize Burosu AB nin ve vergi mukellefiyyetlilerinin maliyye menafeleriyle maraqlanan 350 den cox memura sahibdir Istinadlar Redakte Azerbaycan Milli Ensiklopediyasi 2005 s 770Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Avropa Ittifaqi ile elaqeli mediafayllar var Europa The European Union On Line Turkiye Respublikasi Avrupa Birligi Genel Sekreterligi Arxivlesdirilib 2006 02 06 at the Wayback Machine Avropa Birliyinde Dagliq Qarabagla bagli xususi strategiya Arxivlesdirilib 2010 06 17 at the Wayback Machine Azerbaycan Avropa Birliyinin enerji terefdasina cevrilir Arxivlesdirilib 2011 08 23 at the Wayback Machine Azerbaycan Respublikasinin Xarici Isler NazirliyiIstinadlar RedakteMenbe https az wikipedia org w index php title Avropa Ittifaqi amp oldid 5796723, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti,

meqaleler

, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.
Style: Default