NiNa.Az
bayram bayramda bayramlar bayramı bayrami bayramın bayramin bayramım bayramim bayramlardan bayrama bayramdan bayramla bayraminiz bayramınız bayramlıq bayramliq bayramlıg bayramlig bayramlığ bayramliğ. Milad RSSR Basqa dillerde oxuyun Izle Redakte Milad bayrami ivr חג המולד yun Xristoygenna ing Christmas rus Rozhdestvo Hristovo her il Isanin dogulmasinin 3 4 qeyd edilmesi ucun esasen 25 dekabrda 5 6 kecirilen genis medeni eneneleri olan ve butun dunyada hem de qeyri xristian olan milyonlarla insan terefinden qeyd edilen bayram 2 7 Xristian teqviminin merkezinde dayanan bu bayram advent ve ya milad orucu ile baslayir ve Milad movsumunu basladir ki bu da Qerbde on iki gun davam etmekle On ikinci gece ayinleri ile tamamlanir 8 Muasir dovrde Milad bir cox olkelerde umummilli bayram seviyyesinde qeyd olunur 9 10 11 hemcinin bir cox qeyri xristian xalqlar da bu bayrami qeyd edirler 1 12 13 MiladBezedilmis Milad agaciHemcinin adlandirilir Noel Dogulma Xmas Yule Yeni ilKecirilir xristianlar ve ekser qeyri xristianlar 1 2 Nov xristian medeniMenasi Isanin dogulmasi ve Yeni teqvim ilinin baslanmasi qeyd edilir Qeyd olunur illikEnene kilse ayinleri hediyye verme aile ve diger sosial qruplarla gorus simvolik dekorasiya Baglidir Isanin dogulmasi Vikianbarda elaqeli mediafayllar Baxmayaraq ki muasir tarixciler Isanin dogulmasi hadisesinin e e 7 ve ya 2 ci iller arasinda bas verdiyini deyirler bu hadisenin ay ve gun tarixi deqiq bilinmir 14 15 Onun dogulmasi haqqinda dord Kanonik Incilden yalniz ikisinde melumat verilir IV esrin evvellerinde Qerb Kilseleri Miladi 25 dekabrda 16 qeyd etmeye basladilar daha sonra ise bu teqvim Serq kilseleri terefinden de qebul edildi 17 18 lakin bezi Serq kilseleri Miladi Yuli teqvimi ile 25 dekabrda qeyd edirler ki muasir Qriqori teqvimi ile bu tarix yanvar ayina tesaduf edir Milad tarixi erken xristianlarin Isanin dogulduguna inandiqlari gun secilmis 19 ve ya evveller politeist dinlerin festivallarinin mes Qedim Roma politeizminde Qis festivali vaxtina uygunlasdirilmisdir daha sonra ise Isanin heqiqet gunesi olmasi haqqinda Bibliya melumati a ile esaslandirilmisdir 19 20 21 22 23 Bayram eneneleri muxtelif olkelerde paqan xristianliqdan evvelki ve xristianliq eneneleri hemcinin folklor menseli muxtelif ayinler esasinda formalasmisdir 24 Muasir bayram enenelerine hediyye verme Milad musiqisi ve tamasalari Milad aciqcalarinin verilmesi kilse merasimi xususi yemek Milad agaci Milad isiqlari dogulma sehneleri girlandalar celengler zinqirovlar da daxil olmaqla Milad bezekleri daxildir Hemcinin bayrama xas olan Milad erefesinde usaqlara hediyyeler paylayan ve sabit gorunusu olan Milad ata Muqeddes Nikolay Saxta baba Santa Klaus Korpe Isa kimi fiqurlar da vardir 25 Hediyye bagislama ve diger enenelerine gore Milad hem xristian hem de qeyri xristian olkelerinde iqtisadiyyata ciddi tesir gostererk canlanma ve inkisafa sebeb olur Mundericat 1 Etimologiyasi 1 1 Diger adlari 2 Tarixi 2 1 Paralel bayramlarla elaqesi 2 1 1 Dies Natalis Solis Invicti 2 2 Bayramin yaranmasi 2 3 Orta esrler 2 4 XVIII esr islahatlari 2 5 XIX esr 3 Bayram eneneleri 3 1 Isanin dogulmasinin anilmasi 3 2 Bayram bezekleri 3 3 Mahni ve himnler 3 4 Enenevi metbex 3 5 Aciqcalar 3 6 Xatire markalari 3 7 Hediyye verme 3 7 1 Hediyye paylayan personajlar 4 Teqvim 4 1 Yulian teqviminin tetbiqi 4 1 1 Siyahi 5 Iqtisadiyyat 6 Mubahiseler 7 Hemcinin bax 8 Qeydler 9 Istinadlar 10 Edebiyyat 11 Xarici kecidlerEtimologiyasi Redakte Milad bayramin adinin ereb dilinden tercume formasidir Ekser muselman xalqalari kimi azerbaycanlilar da bu bayrami Milad Dogulma adlandirirlar Xristian Qerb xalqlari o cumleden ingilisler ise bayrami Krismas Christmas adlandirirlar Christmas sozu iki sozun Christ ve mass sozlerinin birlesmesinden emele gelmekle Isanin messiyasi menasini verir Orta ingilis dilinde Cristemasse qedim ingilis dilinde ise Cristesmaesse kimi seslenen soz menbelerde ilk defe 1038 ci ilde 4 daha sonra ise 1131 ci ilde Isa messiyasi ile bagli qeyd alinmisdir 26 Crist tam formada Cristes sozu ivrit dilindeki mesh olunmus 27 28 menasini veren Masiaḥ מ ש יח sozunun yunan diline tercumesi olan Xristos Xristos sozu esasinda yaranmaqla latin dilindeki Yevxaristiya bayrami ile elaqeli maesse ile elaqelidir Tarixen Kristenmas Christenmas formasi da islenmisdir ki lakin bu ad da hazirda arxaik ve dialektik xususiyyet dasimaqla orta ingilis dilindeki Cristenmasse herfi tercumede Xristian messiyasi sozunden gelmekdedir 29 Xmas Krismas sozunun abreviaturasi olmaqla yunan dilindeki Xristos Xristos sozundeki initial chi X herfinin qisaldilmasi esasinda yaranmisdir 30 ve orta ingilis dilindeki Xr es burada Xr Xristos sozunun abbreviaturasidir sozune uygun gelir Elave olaraq qeyd ede bilerik ki burda Messa http www dunyadinleri com dunya dinleri hiristiyan bayramlari ve kutsal gunleri oku olu kecid noel dogus bayrami kutsal dogus milt yortusu messa sozu latin dilinden tercumede gonderilme yollanma kimidir 31 Diger adlari Redakte Tarixen Milad bayrami muxtelif xalqlar arasinda muxtelif adlarla taninmisdir Anqlo sakson tayfalari arasinda bayram qisortasi 32 33 adiyla taninmis bezen ise Natiuited latin dilindeki nativitas sozunden toreyib adlandirilmisdir 32 34 Bayramin bilinen diger adi Dogulma Nativity ise latin dilinde nativitas sozunden yaranmisdir 35 Qedim ingilis dilinde Geola Yule sozu xristian Miladinin qeyd edildiyi Dekabr Yanvar aylarina aid edilir 36 Qedim fransiz diline latin dilinde olan natalis dies dogum gunu sozunden kecmis olan Noel ve ya Nael sozu XIV esrden Noel ve ya Nowell seklinde ingilis dilinde de islenmeye baslamisdir 37 Tarixi Redakte354 cu il Xronoqrafiyasinda 25 dekabrin xristian liturgiyasina esasen Isanin dogulma gunu kimi qeyd edilmesi haqqinda ilk melumat vardir Bu hadise artiq Serq kilselerinin Isanin dogulmasini Epifaniya ile elaqedar olaraq 7 yanvarda qeyd etdiyi dovrde Romada bas vermisdi 38 39 Bayramin 25 dekabrda qeyd edilmesi Serq kilseleri terefinden daha gec qebul edilmisdir Antioxiyada IV esrin sonlarinda texminen 388 ci ilde Yohannes Xrisostomos terefinden 39 daha sonraki dovrde ise Iskenderiyyede 40 Lakin gorunur Qerbde Isanin dogulmasinin 6 yanvarda qeyd edilmesi 380 ci ile kimi davam etmisdir 41 245 ci ilde Origen Leviticus 12 1 8 serh ederek qeyd edirdi ki Muqeddes metnlerde yalniz bas aspazi asdirmis Fironun Genesis 40 20 22 Veftizci Iohannin basini vurdurmus Herodun Mark 6 21 27 ve basqa gunahkarlarin dogum gununu bele qeyd etmesi bildirilir Iyeremiya Jeremiah 20 14 15 ve Iov Job 3 1 16 kimi muqeddeslerin ise onlari lenetlemesi gosterilir 42 303 cu ilde Arnobiusun tanrilarin dogum gununun qeyd edilmesi ideyasina risxend etmesi gosterir ki onun Milad bayrami haqqinda hec bir melumati yox idi 43 Lakin Miladin Isanin tanri kimi yox insan kimi dogulmasini qeyd etmek meqsedi ile kecirildiyi nezere alindiqda bu melumatin muasir Milad bayrami ile bir elaqesinin olmadigi bildirilir 4 Simali Afrikadaki Donatistlerin de Miladi qeyd etmesi dusunmeye esas verir ki bayramin esasi mehz 311 ci ilde kilsenin yaranmasindan sonra qoyulmusdur Miladla bagli en meshur adetler Isanin dogulmasi hadisesinden asili olmayaraq esasen sonradan xristianligi qebul etmis ehalinin qedim paqan dini eneneleri xususile qis festivallarina mexsus adetler uzerinde formalasmisdir Yule zamani yandirilan Yule kotuyu ve Saturnalia 44 festivalindan qalmis hediyye paylama da daxil olmaqla qedim paqan adetleri esrler erzinde xristianliq adetleri ile qaynayib qarismisdir Bayrama hakim olan ehval ruhiyye de onun yarandigi dovrden inkisaf etmis bezen orta esr dovletlerine uygun karnavalsayagi sust ve serxos xususiyyet dasimis 45 XIX esrin islahatlarindan sonra ise daha cox aile ve usaqlara yonelik movzular ustunluk teskil etmisdir 46 47 Bundan basqa Milad Puritanlar kimi bezi Protestant qruplari terefinden hedden artiq paqan ve qeyri bibliya mezmununa gore redd edilmisdir 48 49 Isani tesvir eden Christo Sole Mesih gunes mozikasi Romada Muqeddes Pyotr bazilikasinin altinda yerlesen IV esrden evvele aid xristian katakombasinda olan tesvir 50 Paralel bayramlarla elaqesi Redakte Erken xristianliq dovrunde qis festivallari xususile qis gundonumune tesaduf eden gunler Avropanin paqan medeniyyetlerinde cox meshur idi ve ehali arasinda boyuk temteraqla qeyd olunurdu Bayramin esas sebeblerinden biri o idi ki qis vaxti kend teserrufati isleri az olurdu ve insanlara qalan yegane is bayram ederek yazda yaxsi havanin olmasi ucun tanrilara dua etmek idi 51 Muasir Milad eneneleri mehz hemin festivallarin eneneleri esasinda yaranmaqla hediyye verme ve Milad oyunlari Roma Saturnaliasi Milad agaci isiqlar ve xeyriyyecilik Roma Yeni ilinden Yule kotuyu tonqal qalanma enenesi ve Milad yemekleri german tayfalarinin paqan festival enenelerinden goturulmusdur 52 Skandinaviya xalqlarinin paqan enenesinde qis festivali Yule adi ile qeyd edilir ve dekabrin sonu yanvarin evvellerine tesaduf edir 53 Simali Avropada paqan eneneleri cox guclu oldugundan burada onlar xristianlasmadan sonra da oz tesirini qoruyub saxlaya bilmisdir meselen Kolyada 54 Milad tamasalarinda oz eksini tapmisdir Skandinaviya xalqlari indi de Miladi Jul adlandirirlar Ingilis dilinde Yule sozu Milad sozunun sinonimi kimi isledilir 55 ve bu sozun istifadesi ilk defe 900 cu ilde qeyde alinmisdir Dies Natalis Solis Invicti Redakte Dies Natalis Solis Invicti ifadesi Meglubedilmezin gunesin dogum gunu menasini verir ve Roma imperatoru Avrelian bu festivala qatilaraq 25 dekabrda onun tenteneli acilisini qeyd edir qis festivallari movsumunun basladigini bildirirdi 56 57 Imperator Konstantinin hakimiyyeti dovrunde erken xristian yazarlari bu festivali xristianliga uygunlasdiraraq Malachi 4 2 de qeyd edilen gunesin salehliyi ifadesi ile izah etmeye basladilar 56 57 Ozunun Heretiklerin askarlanmasi ve redd edilmesi eserinde Iriney 130 202 qeyd edir ki Isanin dogulmasi 25 martda bas vermisdir ve dogulmadan 9 ay sonra bas vererek 25 dekabra tus gelen Isanin carmixa cekilmesi hadisesine istinad edir 58 Irineyin qeyd etdiyi dogulma hadisesi indi Mujde hadisesi kimi meshurdur ve yaz ekinoksu ile elaqedar olmaqla Miladi qis gundonumu ile ust uste getirib cixarir 58 De Pascha Computus 243 adli anonim eserde yaradilisin 25 martda bas verdiyi bildirilir Isanin dogulmasinin ise bu yerde isledilen nascor sozu basqa menada da istifade edile biler Yaradilis kitabinda gunesin yaradilmasina uygun olaraq 28 martda bas verdiyini bildirir Bibliyanin tercumelerinden birinde oxuyuruq O ki Rebbin gozel ve ilahi yaratdigidir gunesin yaradildigi 28 mart Cersenbe gunu Mesih olaraq dogulmusdur Bu sebebden de peygember Malaxay onun haqqinda insanlara mujde vererek demisdir Sizin ucun salehlik gunesi yaradilacaq ve sefa onun qanadlarinda size teqdim edilecek 4 59 IV esrde 25 dekabrin qeyd edilmesini teblig eden Yohannes Xrisostomos mesele ile bagli demisdir Lakin bizim Rebbimiz de dekabr ayinda dogulub Yanvar teqviminden sekkiz gun evvel 25 Dekabr Lakin onlar hemin gunu Meglubedilmezin dogum gunu adlandirirlar Heqiqeten de kim bizim Rebbimiz qeder yenilmezdir Yox eger onlar hemin gunu Gunesin dogum gunu adlandirirlarsa O Edalet Gunesidir 4 Tedqiqatcilar qeyd edirler ki Tanri olaraq Gunesin dogum gunun qeyd edilmesinden ferqli olaraq astronomik gunesin dogulmasinin qeyd edilmesinin hemin dovrde 25 dekabr ve ya hemin erefeye tesadef etmesini Roma tqvimine salinmasi hemcinin dini Sol bayraminin MIladdan evvel qeyd edilmesi haqqinda hec bir tarixi fakt melum deyildir 60 Tomas Talli qeyd edir ki Campus Martius da 274 imperator Avrelianin 25 dekabrda gunes tanrisina hesr edilmis Meglubedilmez gunesin dogum gunu nu qeyd etmesi haqqinda melumat olmasina baxmayaraq guman ki ironik olaraq qis gundonumu hec bir reb gununde qeyd etmirdiler 58 Xristian fikri ucun Oksford kompanyonu nda Meglubedilmez Gunesin dogum gunu ve Isanin dogulmasi arasindaki munasibetlerde qeyri mueyyenliye munasibet bildirilerek qeyd edilir ki Isanin dogum gununun 25 dekabrda qeyd edilmesi nezeriyyesinin onun yaradilmasinin 25 martda bas vermesi dini inanci esasinda formalasmasi fikri 25 dekabrin Avrelianin fermanindan evvel xristian bayrami kimi qeyd edilmesini dusunmeye imkan verir 61 Bayramin yaranmasi Redakte Romada tertib edilmis 354 cu il Xronoqrafiyasi adli sekilli elyazmada Milad bayraminin 25 dekabrda qeyd edilmesi haqqinda ilk melumatlar vardir 62 Serqde erken xristianlar Isanin dogulmasini eslinde Isanin veztizi ile elaqeli olmasina baxmayaraq Epifaniyanin terkibinde 6 yanvar qeyd edirdiler 63 Arianizm terefdari olan imperator Valensin 328 378 Adrianopol savasinda oldurulmesinden sonra Milad xristian serqinde dircelmekde olan katolisizmin bir hissesi kimi teblig edilirdi Bayram Konstantinopolda 379 cu ilde Antioxiyada ise 380 ci ilde teqdim edilmisdir 381 ci ilde Qriqori Nazianzinin yepiskop secilmesinden sonra bayram bir muddet qeyd edilmir ve 400 cu ilde Yohannes Xrisostomos terefinden yeniden xalqa teqdim edilir 4 Bizans dovrune X esr aid keramik lovhe uzerinde Muqeddes Nikolay tesviri Uolters Incesenet Muzeyi Orta esrler Redakte Milad atanin imtahani ve mehkemesi 1686 Miladin Ingilterede resmen bayram kimi berpa edilmesinden qisa muddet sonra cap edilib Erken orta esrlerde Milad bayrami qerb xristianliginda esasen maqlarin ziyareti uzerinde qurulmus Epifaniya bayraminin kolgesinde qalirdi Lakin orta esrler teqvimlerinde Miladla bagli bayram gunleri ustunluk teskil edirdi Miladdan evvelki qirx gun Muqeddes Martinin qirx gunu adi ile qeyd edilirdi bu qirx gun 11 noyabrda Turslu Muqeddes Martin gunu ile baslayir ve bu bayram hazirda Advent adi ile melumdur 45 Italiyada kecmis Saturnalia eneneleri Advente uygunlasdirilmisdir 45 Texminen XII esrde bu eneneler Miladin On Iki Gunune 25 dekabr 5 yanvar uygunlasdirilmisdir ki muasir liturgik teqvimde bu gunler Muqeddes On Iki Gun ve ya Kristmastid adlandirilir 45 800 cu ilde Boyuk Karlin tacqoyma merasiminin Milad gunu heyata kecirilmesinden sonra hemin gunun deyeri daha da qabardilmaga baslamisdi 855 ci ilde Milad gunu Sehid Kral Edmund mesh edilmis 1066 ci ilde ise Ingiltere krali I Vilyamin tacqoyma merasimi bas tutmusdur Inkisaf etmis orta esrler dovrunde bayram o qeder meshurlasmisdir ki xronikalar muntezem olaraq muxtelif maqnatlarin bayrami qeyd etmesini xeber verirdiler 1377 ci ilde Ingiltere krali II Ricardin ev sahibliyi etdiyi Milad bayrami merasiminde on iki camis ve uc yuzden artiq qoyun yeyilmisdi 45 Yule qabani orta esrlerde Milad bayramlarinin esas simvollarindan biri olmusdur Xususi reqqas qruplari terefinden ifa edilen Milad tamasalari da hemin dovrlerde meshurlasamaga baslamisdir Bu tamasalar basci mugenni ve onun etrafinda duzulmus diger ifacilar terefinden xor seklinde ifa olunurdu Hemin dovrun bir cox yazarlari ise bu tamasalarin exlaqsiz mezmun teskil ederek Saturnalia enenelerini Yule enenelerine qarisdirmasi sebebiyle tenqid edirdiler 45 Qarisiqliq serxosluq exlaqsizliq ve qumar da bayram enenelerinin esas aspektlerini teskil edirdiler Ingilterede hediyye verilmesi adeti Yeni il gunu tetbiq edilirdi 45 Butun orta esrler dovrunde Milad dassarmasigi pirkal ve diger hemiseyasil bitkilerle elaqelendirilmisdir 64 Hediyye verilmesi ise yalniz qanuni elaqesi olan sexsler arasinda heyata kecirilirdi 64 Ingilterede yemek reqs musiqi ifasi idman oyunlari ve kart oyunlari Miladin esas eneneleri kimi inkisaf etdirilmis XVII esrden etibaren ise zengin naharlar debdebeli maskalar ve tamasalar daha meshur olmusdur 1607 ci ilde Ingiltere krali I Ceyms tamasanin Milad gecesi teskil edilmesi ve mehkeme uzvlerinin de tamasada istiraki haqqinda qerar vermisdi Bu hadise Avropada XVI XVII esrler islahatlari zamani bas vermisdi ve bu zaman protestantlar hediyye paylayan fiquru Korpe Isa ve ya Kristkindle deyiserek tarixi de 6 dekabrdan Milad gecesine kecirmisdiler 65 XVIII esr islahatlari Redakte Ebenezer Skruc ve Milad ruhu Carlz Dikkensin Milad tamasasi novellasindan 1843 Protestant islahatlarindan sonra puritanlar kimi bir nece kicik xristian qruplari Milada qarsi cixaraq onu katolik uydurmasi kimi deyerlendirir papaligin atributu ve Apokalipsis heyvaninin eskisi adlandirirdilar 48 Katolik kilsesi ise buna bayramin dini yonumunu daha da qabartmaqla cavab verirdi Ingiltere krali I Karl cengaverlerini ve zadeganlari kecmis Milad alicenabligini yasatmaq ucun qis ortasinda oz erazilerine getmeye yonlendirmisdi 66 1647 ci ilde Ingiltere Vetendas Muharibesi yekununda girdebaslarin qalib gelmesi ve I Karlin meglub edilmesinden sonra puritan hakimiyyeti Miladi qadagan etmisdi 48 Miladin qadagan edilmesi bir cox seherlerde usyanlara sebeb olmus usyancilar bir muddet Kenterberi seherini nezaret altina ala bilmis ve yollari pirkallar monarxiya terefdari sloqanlarla bezemisdiler 48 Milada beraet qazandirilmasi London 1652 kitabinda puritanlarin seslendirdikleri fikirlere qarsi cixilaraq qedim ingilis Milad eneneleri nahar alovda alma bisirme kart oyunlari kendci oglanlar la ve cariyeler le reqsler hemcinin Milad tamasalari teblig edilir 67 Stuartlar monarxiyasinin berpa edilmesinden sonra Ingiltere krali II Karl Miladin qeyd edilmesine qoyulmus qadagani aradan qaldirdi lakin bezi din xadimleri hele de bayrami qeyd etmekden imtina edirdi Sotlandiya kilsesi de bayrami qeyd etmekden boyun qacirirdi ve baxmayaraq ki 1618 ci ilde I Yakov bayramin qeyd edilmesi haqqinda gosteris vermisdi kilse yene de cuzi merasimle kifayetlenirdi 68 1640 ci ilde kilsenin butun batil enenelerden temizlenmesi adi ile Sortlandiya Parlamenti resmen Milad bayraminin qeyd edilmesini qadagan etdi 69 Bu veziyyet 1958 ci ilde Miladin Sotlandiyada ictimai bayram elan edilmesine kimi davam etdi 70 ABS da koloniyalar dovrunde Yeni Ingiltere puritanlari protestantlarin Milada qarsi sert tenqidlerini yaymaqla mesgul idiler Bunun neticesi olaraq Bostonda 1659 1681 ci ilde Milad bayrami merasimleri qanundan kenar elan edilmisdi 1681 ci ilde bu qadaga ziyaretciler ucun ingilis qubernator Ser Edmund Endros terefinden aradan qaldirilmisdi ve artiq XIX esrin ortalarinda Bostonda Milad bayramini qeyd etmek debde idi Hemin dovrde Virciniya ve Nyu Yorkun xristian mulklerinde bayram azad sekilde qeyd edilirdi Pensilvaniyanin alman dilli ehalisi Pensilvaniyanin Betleyem Nazaret ve Lititz seherlerinde Simali Karolinanin Vaxoviya qesebelerinde meskunlasan Moravian kilsesi numayendeleri de bayrami boyuk tentene ile qeyd edirdiler Betleyemde yasayan moravianlar ABS da ilk Milad agacini qurmus ve cox guman ki ilk Dogulma sehnesini yaratmisdilar 71 ABS Istiqlal muharibesinden sonra Milad bayramina olan regbet bir qeder azalmisdir 72 26 dekabr 1776 ci ilde Milad bayraminin seheri Corc Vasinqton Hessen alman muzdlulari uzerine hucum etmis ve Trenton doyusu bas vermisdi Hemin dovrde Milad bayrami Almaniyada ABS la muqayisede daha meshur idi Vindzor sarayinda kralicanin Milad agaci 1848 ci ilde Illustrated London News qezetinde tekraren 1850 ci ilde Filadelfiyada Godey s Lady s Book kitabinda nesr edilib XIX esr Redakte XIX esrin evvellerinde yazicilar Tudorlar dovrunun Milad bayramini semimiyyetle terifleyirdiler 1843 cu ilde Carlz Dikkens yazdigi Milad tamasasi novellasi ile Milad ruhunu ve Milad movsumu efvalini sevdirmekde yardim etmisdir 46 47 Bu ani meshurluq Miladi aile yaxsi niyyetlilik ve sefqet teblig eden bayram kimi daha da sevdirmisdir 73 XVIII esrin sonlari XIX esrin evvellerinde dini qurumlarin insanlar uzerinde tesirlerinin azaldigi bir dovrde Dikens Miladi kilse ve dini ehkam esasli bayram olmaqla yanasi hem de aile birliyini esas alan bir bayram kimi teblig etmeye calismisdir 74 Dikkens tesvir etdiyi Milad bayarmi ile bu gun Qerb medeniyyetinde qeyd edilen ailenin bir yere toplanmasi mosum yemekleri ve ickileri reqsler oyunlar ve bayram efval ruhiyyesi kimi Milad bayrami enenelerinin yaranmasinda ciddi tesire malik olmusdur 75 Eserde istifade olunmus Sen Miladlar Merry Christmas ifadesi ise sonradan esas bayram tebriki kimi meshurlasmisdir 76 Bu hadiseler Oksford herekati ve Anqlo Katolisizmin inkisafi kecmis dini enenelerin ve merasimlerin dirceldilmesi dovrune tesaduf etmisdir 1843 cu ilde Ser Henri Kol terefinden ilk Milad aciqcasi nesr etdirilmisdir Milad tamasalari ise yeniden Vilyam Sendis terefinden Ilk Noel Uc gemi gordum Mujdeci meleklerin negmesini dinleyin ve Tanri Xos Milad bexs etsin Cuntlmen Qedim ve Muasir Milad Tamasalari 1833 ile basladilmis Dikensin Milad tamasasi ile ise meshurlasdirilmisdir 77 Klement Mur 1779 1863 Santa Klaus ve marallari 1870 Britaniyada Milad agaci XIX esrin evvellerinde kral III Georqun xanimi Sarlotta Meklenburq Strelitz terefinden Hanoverin birlesdirilmesinden sonra meshurlasmaga baslamisdir 1832 ci ilde gelecek kralica olan Viktoriya isqilarla naxislarla bezedilmis etrafina hediyyeler yigilmis Milad agaci haqqinda arzularini qeleme almisdir 78 1841 ci ilde Viktoriyanin kuzeni sahzade Albertle evlenmesinden sonra Britaniyada Milad agaci bezeme enenesi daha da yayilmaga baslamisdir 79 1848 ci ilde Britaniya kral ailseinin Vindzor sarayinda Milad agaci etrafinda seklinin Illustrated London News qezetinde nesr edilmesi sensasion xeber kimi qebul edilmisdir 80 81 Bu seklin redakte edilmis versiyasi 1850 ci ilde ABS da tekrar nesr edilmisdir 1870 ci illerden etibaren ise Milad agaci ABS da ictimailesmeye baslamisdir 80 1820 ci illerde Vasinqton Irvinqin Coffri Krayonun Qaralama Defteri ve Qedim Milad kitablarinda bir nece qisa Milad hekayesinin nesr edilmesi ile ABS da Milada olan maraq yeniden artmaga baslamisdir 82 Irvinqin hekayelerinde ahengdar isti qelbi ingilis Milad senlikleri tesvir edirdi 66 1822 ci ilde ABS sairi Klement Klark Mur Muqeddes Nikolayin Seferi seirini yazmisdi daha cox ilk misrasi olan Miladdan evvelki gece adi ile meshurdur 83 Seir hediyye deyisme ve iqtisadiyyata boyuk tesiri olan movsumi Milad alis verisinin meshurlasmasina sebeb olmusdur 84 Bu hem de bayramin dini deyeri ve iqtisadi onemi arasinda mubarizenin baslamasina sebeb olmusdur Harriyet Bicer Stounun 1850 ci ilde nesr edilmis Yeni Ingilterede ilk Milad kitabinda Miladin esl mahiyyetinin eylenceler arasinda itmesinden behs edilir 85 Bayram enenelerinin bezi statlarda hele de kifayet qeder yayilmadigi 1856 ci ilde Henri Uodsvort Longfello qeyd edirdi ki Milad enenelerinin yayildigi esas merkez Yeni Ingilteredir Lakin kesmis aqressiv puritan efval ruhiyyesi de oz yerini her il artmaqda olan mehriban ve semimi bayram muhitine verirdi 86 1861 ci ilde Ridinq Pensilvaniyada qezetde qeyd edilirdi ki Bizim Miladi inkar eden presviterian dostlarimiz da oz kilselerinin qapilarini acaraq birlikde Xilaskarin novbeti dogum gununu qeyd edirler 86 1864 cu ilde yayimlanmis xeberde bildirilirdi ki ilk defe olaraq Illinois Rokfold Konqreqasional Kilsesi tamamile puritan mpvqqeyinde olmasina baxmayaraq Milad yubileyini qeyd edir 86 1860 ci ilde Yeni Ingiltere de daxil olmaqla 40 stat Miladi resmi bayram elan etmisdir 87 1875 ci ilde Lui Pranq Milad aciqcasini amerikanlara teqdim etmisdir Buna gore de o Amerikan Milad aciqcalarinin atasi adlandirilir 88 1885 ci ilde Milad resmen ABS da federal bayram elan edilmisdir 89 Bayram eneneleri Redakte 24 25 Dekabr ve ya 6 7 Yanvarin Milad gunu kimi resmen qeyri is gunu olmadigi olkelerin xeritesi Bir cox qeri xristian olkesi de daxil olmaqla Milad bayrami ekser dunya olkelerinde ictimai bayram seklinde qeyd edilir Bezi qeyri xristian olkelerinde mes Honkonq Milad bayrami kecmis koloniya dovrunde yayilmis bezilerinde ise xristian azliqlarin medeni tesiri neticesinde qeyd edilmeye baslamisdir Yaponiya kimi xristianlarin azliq teskil etdiyi bezi olkelerde ise bayramin hediyye paylama Milad bezekleri ve Milad agaci kimi dunyevi xususiyyetlerine daha cox diqqet yetirilir Efqanistan Elcezair Azerbaycan Behreyn Birlesmis Ereb Emirlikleri Butan Kamboca Cin Makao ve Honkonq xaric Komor adalari Iran Israil Yaponiya Kuveyt Laos Liviya Maldiv adalari Mavritaniya Monqolustan Merakes Simali Koreya Oman Pakistan Qeter Sehra Ereb Respublikasi Seudiyye Erebistani Somali Tacikistan Tayland Tunis Turkiye Turkmenistan Ozbekistan Vyetnam ve Yemende Milad resmi dovlet bayrami deyil Butun dunyada debdebeli sekilde qeyd edilen Milad muxtelif olkelerde yerli enenelerin tesiri ile ferqli sekilde qeyd edilir Xristian enenelerinin guclu oldugu olkelerde yerli ve regional medeniyyetlerin tesiri ile muxtelif Milad movsumu bayramlari formalasmisdir Xristianlar ucun Milad dini merasimlerinde istirak movsumun baslangicini simvolize etdiyi ucun xususi ehemiyyet dasiyir Milad ve Pasxa arasindaki dovr esas ve en boyuk dini merasimlerin kecirildiyi dovrdur Katolik olkelerinde Miladdan evvel dini ziyafetlerin ve paradlarin teskil edilmesi enenesi vardir Lakin qeyri xristian olkelerinde de Santa Klaus ve diger Milad personajlarinin istiraki ile bayram merasimleri teskil olunur Butun bayram gunleri erzinde ailenin bir yere toplanmasi ve hediyye vermesi icra oluna biler Hediyye verme butun olkelerde en meshur Milad enenelerinden biridir Bundan basqa 6 dekabr Muqeddes Nikolay gunu ve 6 yanvar Epifaniya gununde de hediyye verme heyata kecirilir Lorenzo Lotto Isanin dogulmasi Milli Senet Qalereyasi Isanin dogulmasinin anilmasi Redakte Esas meqaleler Bakire Meryemin dogmasi ve Isanin dogulmasi Xristianlar Milad bayrami ile Ehdi Etiqdeki mesih haqqinda peygember xeberlerine esasen Isanin Bakire Meryemden dogulmasini qeyd edirler 90 Bibliyada Isanin dogulmasini tesvir eden iki melumat vardir Bu melumatlara iki cur yanasma movcuddur ki onlardan birine esasen bu melumatlar bir birinden tamamile ferqli olub ferqli informasiyani catdirir Diger bir yanasmaya esasen ise bu melumatlar eyni hadisenin muxtelif aspektlerini isiqlandirir 91 92 Bu melumatlar Matfeyin Incilinde 1 18 Lukanin Incilinde ise 1 26 ve 2 40 hisselerinde yerlesir Bibliya melumatina gore Isa Bakire Meryem terefinden eri Iosifin komekliyi ile Betleyemde dunyaya getirilmisdir Serq Ortodoks ikonasinda Isanin dogulmasi Andrey Rublyov XV esr Qebul edilmis meshur eneneye esasen Dogulma tovlede heyvanlarin arasinda bas vermisdir Luke 2 7 de qeyd edilir ki iceride onlar ucun otaq olmadigina gore onu paltara bukerek yemliyin icine qoydu KYV ve hec yerde qonaq otagi tapa bilmediyine gore o tovlede dogdu ve usagi paltara bukerek yemliyin icine qoydu YBV Melekler Betleyem etrafindaki musede cobanlara yeni dogulmus korpe haqqinda xeber verirler ve onlar usagi goren ilk insanlar olurlar 93 Dogulma hadisesinin meshur versiyasinda uc zengin adam ve ya uc kralin Melcior Kaspar ve Baltazar da Korpe Isani tovlede ziyaret etdikleri bildirilse de bu melumat Bibliya ile o qeder de ust uste dusmur Matfeyin Inciline gore kimliyi deqiqlesdirilmemis uc maq ve ya astroloq Isanin dogulmasindan sonra ailenin yasadigi eve gelerek Matthew 2 11 Korpe Isaya qizil buxur ve basqa hediyyeler getirirler Bu ziyaretciler hazirda daha cox Betleyem ulduzu adi ile taninan mistik bir ulduz gorduklerini ve hemin ulduzun yehudilerin yeni kralinin dogulmasi haqqinda xeber verdiyini bildirirler 94 Bu ziyaretin qeyd edildiyi ve 6 yanvara tesaduf eden Epifaniya bezi kilselerde Milad movsumunun formal sonu kimi qebul edilir Xristianlar Miladi muxtelif sekilde qeyd edirler Buna baxmayaraq hemin gun butun kilselerde liturgik ilin esas dini merasimlerinden biri heyata kecirilir Bezi xristian mezheblerinde dini merasim cercivesinde usaqlar ve heyvanlarin istiraki ile kifayet qeder realist Dogulma sehneleri ve ya Milad tamasalari da teskil olunur Incesenetde Dogulma sehnelerinin cekilmesi ile bagli qedim ve genis xettli bir ressamliq enenesi de formalasmisdir Dogulma sehneleri adeten Meryem Iosif ve Korpe isanin istiraki ile tovlede uc zengin adam cobanlar ve onlarin quzulari melekler ve Betleyem ulduzunun etrafinda tesvir edilir 95 Bezi xristian aileleri bu cur tesvirleri kisik fiqurlardan istifade ederek evlerinde de yaradirlar Serq Ortodoks Kilsesinde Miladdan evvel 40 gunluk Dogulma bayraminin qeyd edilmesi enenesi vardir ki bu Qerb kilsesinde dord heftelik Advente uygun gelir Milada son hazirliq isleri Milad erefesi adlandirilan gunde eyata kecirilir ki bir cox aileler hemin gunu Miladdan evvelki son gecede qeyd edirler Klifton Ohayoda Milad isiqlari ile bezedilmis yasayis yeri 2006 Bayram bezekleri Redakte Esas meqale Milad agaci Milad ucun xususi bezekler hazirlanmasinin qedim tarixi var Hele XV esrde Londonda Milad erefesinde butun evlerin sahillerin kucelerin kilselerin ve hemiseyasil agaclarin bezedilmesi enenesinin olmasi haqqinda melumatlar vardir 96 Dassarmasiginin urek formali yarpaqlari dogulmaqda olan Isani simvolize edir pirkal ise paqanizm ve cadugerlere qarsi mudafie xususiyyeti dasimaqla onun tikanlari Isanin carmixa cekilmesi zamani basina qoyulmus tikanli taci qirmizi gilemeyveleri ise Isanin qanini temsil edir 97 98 Milad sehneleri X esr Romasindan melumdur Onlar 1223 cu ilden Assizli Fransisko terefinden meshurlasdirilmis ve suretle butun Avropada yayilmisdir 99 Daha sonraki dovrde xristian xalqlar arasinda yerli enenelere uygun Polsada 100 Krakov Milad korpeler evleri Krakovun tarixi memarliq binalarinin tesvirine esaslanir Italyan Neapolitan Genuya Bolonese presepileri 101 102 103 104 ve ya cenubi Fransada Provans erazisinde elde hazirlanan rengli santon adli fiqurlar kimi muxtelif bezekler formalasdirilmisdir 105 Dunyanin bezi hisselerinde xususile Siciliyada Muqeddes Frensisin enenesinin davami olaraq canli dogulma sehnelerinin yaradilmasi adeti de vardir 106 107 108 Usaqlarin hazirladiqlari kagiz zencirlerden tesirlenerek yaradilmis ilk kommersiya meqsedli Milad bezekleri 1860 ci illerde Almaniyada istehsal edilmisdir 109 Milad sehneleri qurmagin meshur oldugu olkelerde insanlar Milad bezeklerini sexsi isteklerine uygun olaraq deyisdirerek daha maraqli ve realistik Dogulma sehneleri qurmaga calisirlar Enenevi olaraq Milad bezeklerinde istifade olunan rengler qirmizi yasil ve qizili renglerdir Qirmizi reng Isanin carmixa cekilmesi zamani axidilmis qanini yasil reng ve xususile hemiseyasil agaclar ebedi heyati qizili ise Miladla elaqelendirilen ilk reng olmaqla maqlarin hediyyelerini ve zadeganligi simvolize edir 98 ABS da ev ucun bezedilmis enenevi Milad agaci Milad agaci VIII esr bioqrafi Riponlu Stefanin qeyd etdiyi kimi Almaniyada missioner fealiyyeti gostererken Muqeddes Bonifasinin 634 709 Torun serefine ag sama sitayis edilmesinin bu agacin ucbucagi xatirladan formasi paqanizmde cennetin tesviri hesab olunsa da xristianliqda Muqeddes Ucluye uygunlasdirilmisdir Qis Gundonumunde hemiseyasil agaclarin budaqlarinin istifadesi 110 ve uc agaca sitayis kimi paqan eneneleri ve rituallarinin xristianlasdirilmasi kimi qebul edilir 111 Ingilis dilli menbelerde Milad agaci Christmas tree ifadesi ilk defe 1835 ci ilde qeyd edilir 112 Muasir Milad agaci enenesinin XVIII esrde Almaniyada basladigi guman edilse de 110 bunun XVI esrde Martin Luter terefinden yaradildigini dusunenler de vardir 113 114 Bu adet evvelce Ingiltere krali III Georqun xanimi kralica Sarlotta terefinden daha genis sekilde ise Kralica Viktoriyanin hakimiyyeti dovrunde Sahzade Albert terefinden Ingilterede yayilmisdir 1841 ci ilden etibaren Milad agaci butun Britaniyada genis yayilmaga baslamisdir 79 Milad agaci bezemek enenesi 1870 ci illerde ABS da da yayilmaga baslamisdir 80 Milad agaclari xususi olaraq hazirlanmis Milad isiqlari ve ornamentlerle bezedilirdi XIX esrde Meksikanin yerli bitkilerinden olan puansettiya Miladla elaqelendirilmisdir Diger meshur bayram bitkileri olaraq omela qirmizi amarillis slumbergera ve milad kaktusunun adini cekmek olar Evi Milad agaci girlandalar ve hemiseyasil bitkilerle yanasi bu bitkilerle de bezemek mumkundur Milad bezekleri enenesine evlerin xaricinin de bezedilmesi daxildir ki bunun ucun Milad isiqlarindan qar adami ve Milad fiqurlarindan istifade edilir Diger Milad bezekleri zengler sekerler seker cetirler corablar celengler ve melek fiqurlaridir Celeng ve sekerlerin eyni pencerede asilmasi daha cox alisilmis menzeredir Hemiseyail agaclarin budaqlarindan toxunan celengler Advent erefesinde hazirlanir Her pencere qarsisinda yandirilan samlar xristianlarin Isa Mesihin dunyanin esas isigi olduguna inamlarini eks etdirir 115 Bundan basqa seher kuceleri Milad isiqlari ve rengareng bayraqlarla bezediler seherin muhum yerlerinde Milad agaclari bezediler 116 Milad hediyyelerini bukmek ucun xususi Milad motivli kagizlar da istehsal olunur Bezi olkelerde Milad bezekleri 5 yanvarda kecirilen On ikinci gece gunune kimi saxlanilir Mahni ve himnler Redakte Jingle Bells source source ABS bestekari Ceyms Pyerpont terefinden 1857 ci ilde bestelenmis Jingle Bells mahnisi en meshur Milad mahnilarindan biridir Bu faylin oxunmasinda problem var Bax media komek Dovrumuze catmis en erken Milad himnleri IV esr Romasina aiddir Milan arxiyepiskopu Ambrose terefinden yazilmis Veni redemptor gentium kimi latin himnleri ciddi sekilde Arianizm dini nezeriyyesini eks etdirirdi Ispan sairi Prudentius vef 413 terefinden yazilmis Corde natus ex Parentis Ata sevgisi doguldu mahnisi indi de bezi kilselerde ifa edilir 117 IX X esrlerde Simali Avropa monastirlarinda Milad nesr leri formalasdirilmis ve Klervosklu Bernardin rehberliyi altinda inkisaf etdirilmisdir XII esrde parisli rahib Muqeddes Viktor meshur mahnilar esasinda enenevi Milad himnlerine yaxin olan Milad musiqileri yazmaga baslamisdir XIII esrde Assizli Fransiskonun tesiri ile Fransa Almaniya ve xususen Italiyada yerli dillerde Milad musiqisi ifa etmenin guclu eneneleri formalasmisdir 118 Ingilis dilinde ilk Milad himnleri 1426 ci ilde Sorpsirden olan kesis Con Oudli terefinden yazilmisdir ki onun on iki Milad himni siraladigi ve hemin himnlerin evden eve gezen kuce ifacilari terefinden seslendirildiyi beliidir 119 Bizim xususi Milad himnleri kimi tanidigimiz musiqiler Milad bayram tedbirlerinde ifa edilmek ucun esasen yerli xalq musiqisi esasinda yaradilmisdir Yalniz sonraki dovrlerde Milad himnleri hem de kilselerde ifa edilmisdir Enenevi olaraq Milad himnlerinin musiqisi orta esr akkord strukturuna esaslanir ki bu da onlarin unikal musiqi xarakterinin esasinda dayanir Personent hodie Good King Wenceslas ve The Holly and the Ivy kimi bezi himnlerde birbasa orta esrler dovrunun izlerini musahide elemek mumkundur Hemin eserler hele de seslenen en qedim musiqiler sirasindadir Meshur Adeste Fideles O Come all ye faithful himni indiki halinda XVIII esrde formalassa da onun sozlerinin XIII esrde yarandigi guman edilir Simali Avropada Protestant islahatlarindan sonra Milad tamasalari daha da meshurlasmisdir ve Martin Luter kimi bezi islahatcilar tamasalar yazaraq onlarin ifasina maragi daha da artirmislar XIX esrde tamasalara qarsi yeniden maragin yaranmasina kimi onlar daha cox kend icmalari arasinda qorunub saxlanmisdilar XVIII esr ingilis islahatcisi Carlz Uizli musiqinin ibadetde ehemiyyetini derk edirdi En azi uc Milad tamasasina metn yazan Carlz eyni zamanda xeyli psalm ucun de musiqi bestelemisdir Onlardan en meshuru evvel Hark How All the Welkin Rings adlandirilmis daha sonra ise Hark the Herald Angels Sing adiyla taninmisdir 120 Feliks Mendelson Uizlinin sozlerine musiqi yazmisdir 1818 ci ilde Avstriyada Mohr ve Qruber Oberndorfdaki Muqeddes Nikolas kilsesi ucun Silent Night Sakit gece musiqisini yazmaqla janra esasli elaveler etmisler Vilyam Sendinin Qedim ve Muasir Milad Himnleri 1833 bir cox hazirda klassik hesab edilen ingilis himnlerini ozunde eks etdirmekle Viktorian dovrunun festival medeniyyetini temsil edir 121 XVIII esrin sonlarindan etibaren tamamile dunyevi xususiyyet dasiyan movsumi Milad mahnilari meydana cixmaga baslamisdir Meshur Deck the Halls mahnisi 1784 cu ile aid edilir Milad movsumunun en meshur musiqisi olan Jingle Bells ise 1857 ci ilde yazilmisdir XIX XX esrlerde yerli enenelere esaslanan Afro Amerikan spiritual musiqileri daha cox meshurlasmaga baslamisdir Bir cox Milad mahnilarinin caz ve blyuz versiyalari islenib hazirlanmisdir Enenevi metbex Redakte Terevezlerle qizardilmis hind toyugu Milad sufresinin esas nemetlerinden biridir Aile ile birge yeyilen enenvi Milad yemeyi bayram enenelerinin muhum hisselerinden biri olmaqla olkeden olkeye deyisen xususiyyetlere malikdir Bezi olkelerde Milada xas olan xususi yemekler vardir meselen Siciliyada bayram masasina 12 nov balign qoyulmasi enenesi vardir Birlesmis Kralliq ve onun enenelerinden tesirlenmis olkelerde Milad nahar sufresinde hind toyugu ve ya qaz et et suyu kartof terevezler bezen ise corek ve serab olur Milad nahari ucun xususi desertler de hazirlanir ki bunlardan da en esaslari Milad pudinqi sirin pecenyeler ve meyveli piroqlardir 122 123 Polsada ve diger Serqi Avropa olkelerinde hemcinin Skandinaviya olkelerinde baliq esas milad yemeyi olsa da zengin aileler Milad sufresine et yemekleri de qoyurlar Almaniya Fransa ve Avstriyada ise qaz ve qaban eti sevimli Milad yemeyi hesab olunur Mal eti donuz eti ve toyuq eti de dunyada Milad sufresinin en meshur nemetlerinden hesab edilir Malta enenesinde Geceyarisi ibadeti ve Milad movsumu erzinde sokolad ve sabalidla yerli icki olan Imbuljuta tal Qastan 124 teqdim edilir Slovaklar enenevi olaraq potica fransizlar buche de Noel italyanlar ise panettone adli Milad sirniyyati hazirlayirlar Miladda seker ve sirniyyatlarin yeyilmesi butun dunyada meshurlasmis bu ise alman stolleninin marzipan pirojnasinin ve Yamayka rum meyve piroqlarinin yayilmasina getirib cixarmisdir Portagal simal olkelerinde nadir tapilan nadir bitkilerden biridir ki Milad sufresi ile elaqelendirilmis ve Milad yemeklerine elave edilmisdir Aciqcalar Redakte 1880 ci ile aid ABS Milad aciqcasi Milad enenelerinden biri de bayram gununden evvelki hefte erzinde dostlara ve aile uzvlerine uzerinde sekiller xos sozler ve bayram tebrikleri olan Milad aciqcalari vermekdir Londonda 1843 cu ilde Ser Henri Kol terefinden nesr edilmis ilk Milad aciqcasi 125 da daxil olmaqla Milad aciqcalari uzerinde yazilan en meshur tebrik Milad bayraminiz ve Yeni Iliniz mubaerk dir wishing you a Merry Christmas and a Happy New Year Butun dunyada meshur olan aciqca gonderme enenesi muasir dovrde E kartlar gonderme ile evezlenmisdir Milad aciqcalari Miladla bagli senet eserlerinin tesviri ve ya xususi olaraq aciqca ucun dizayn edilmis tesvirlerin yerlesdirilmesi ile hazirlanir Aciqcalar ucun movzular birbasa bayramin dini enenesi ile elaqedar olan Isanin dogulmasi tesvirleri ve ya Betleyem ulduzu hem Muqeddes ruhu hem de Yer uzunde sulhu temsil eden ag goyercin kimi xristian simvollarindan goturule biler Diger aciqcalar ise daha cox dunyevi xarakter dasiyir ve onlarda Milad eneneleri Santa Klaus kimi mifik bayram personajlari bayramla elaqelendirilen sam seker sam agaci kimi esyalar bayram tedbirleri qar sehneleri ve ya simal olkelerinin vehsi heyati tesvir olunur Hemcinin yumoristik ve nostalji aciqcalar da nesr olunur Bezi aciqcalarda seir parcalari dualar ve ya Bibliyadan hisseler cap edilse de bezi aciqcalar dini mezmundan tamamile uzaq olduqlarindan onlarda yalniz tebrik sozleri yazilir Xatire markalari Redakte Esas meqale Milad markalari Bezi olkelerde Miladla bagli xususi xatire markalari da cap olunur ve poctlarin Milad aciqcalarini gondererken istifade etdikleri hemin aciqcalar filatelistler arasinda kifayet qeder meshurdurlar Milad mohurlerinden ferqli olaraq bu markalar dovru xarakter dasimaqla butun il boyu istifade olunur 1898 ci ilde Kanadada Imperator Penni Poctunun aclisi munasibeti ile xususi marka nesr edilmisdir Markada yer kuresinin xeritesi ve XMAS 1898 yazisi vardi 1937 ci ilde Avstriyada iki Milad markasi cap edilmisdi ki onlarin da uzerinde qizil gul ve zodiak isareleri tesvir olunmusdu 1939 cu ilde Braziliyada cap edilmis xususi Milad markalarinda uc kral ve Betleyem ulduzu melek ve korpe Cenub xaci ve korpe ana ve korpe tesvir edilmisdir Hem ABS Poct Xidmeti hem de Kral Poctu her il dovru Milad markalari cap edirler Kanada 1898 Avstriya 1957 ABS 1982 SSRI 1991Hediyye verme Redakte Hediyye verme muasir Milad eneneleri arasinda en genis yayilanlardan biri olmaqla butun dunyada mehz bu dovrde iqtisadiyyatin genislenmesine sebeb olur Hediyye verme adeti dekabr ayinin sonlarinda kecirilen Qedim Roma bayrami olan Saturnalianin esas xususiyyetlerinden biri olmus ve guman ki hemin dovrde Milada da tesir etmisdir 44 Miladda insanlar esasen Muqeddes Nikolayla bagli 126 eneneye esaslanaraq hediyye bagislayirlar Hediyyeler esasen korpe Isaya maqlar terefinden hediyye edilmis qizil zinet esyalar ve diger esyalar ola biler 127 128 Hediyye paylayan personajlar Redakte Esas meqale Santa Klaus Sinterklaas Muqeddes Nikolay ve ya Milad Ata Bezi personajlar sirf Milad bayrami ve onun hediyye verme adeti ile elaqedardir Onlardan daha cox Santa Klaus Muqeddes Nikolay Saint Nicholas adinin niderland diline uygunlasdirilmis versiyasi adiyla meshur olan Milad Ata Pere Noel Weihnachtsmann Muqeddes Nikolay ve ya Sinterklaas Korpe Isa Christkind Kris Kringle Joulupukki Babbo Natale Muqeddes Bazil ve Saxta Babanin adlarini cekmek olar Muasir dovrde bu personajlar arasinda en meshuru qirmizi geyimli Santa Klausdur Santa Klaus adi Muqeddes Nikolay adinin niderland diline uygunlasdirilmis versiyasi olan Sinterklaas sozunden gelmekdedir Muqeddes Nikolay muasir Turkiye erazisinde yerlesen qedim Mira seherinin yepiskopu olmusdur Muqeddeslere xas olan diger xususiyyetlerle yanasi Muqeddes Nikolay usaqlara qaygi alicenabliq ve hediyye paylamasi ile de yadda qalmisdir Onun adi ile bagli olan ve 6 dekabrda geyd edilen bayramda da bir cox olkelerde insanlar bir birine hediyye bagislayirlar 65 Muqeddes Nikolay adeten yepiskop geyiminde ve komekcilerinin musayetinde gorunur Artiq XIII esrde Muqeddes Nikolay Niderlandda meshur idi Simali ve Merkezi Avropada ise onun adindan hediyye paylama enenesi vardi XVI XVII esrde protestant islahatlari zamani hediyye veren personaj Kicik Isa ile evez olundu hediyye bagislama tarixi ise 6 dekabrdan Milad gecesine deyisdirildi 65 Santa Klausun muasir obrazi ABS da daha deqiqi Nyu Yorkda formalasmisdir Obrazin deyisdirilmesinde Vasinqton Irvinq ve Alman Amerikan karikaturisti Tomas Nast 1840 1902 muhum rol oynamislar ABS Istiqlal muharibesinden sonra Nyu Yorkun bezi sakinleri seher ucun ingilislerle elaqeli kecmisi olmayan simvollar axtarirdilar Nyu York seherinin ise esasi eslinde holland kolonistler terefinden Nyu Amsterdam seheri olaraq qoyulmus ve hollandlarin Sinterklaas enenesi buraya da yayilmisdi 129 Milad Atanin deyisdirilmis obrazi olan Santa Klaus 1809 cu ilde Nyu York Tarix Cemiyyeti toplanaraq Nieuw Amsterdam seherinin muhafizekar muqeddesini Sancte Claus adlandirdilar 130 1810 cu ilde Amerikada ilk tesviri zamani Santa Klaus yepiskop xalati geyinmisdi Lakin sonradan onun obrazi inkiasf etdirilerek daha muasir formaya salinmisdir 131 1863 cu ilden baslayaraq Nast enenevi olaraq Santa Klausun yeni imicini tesvir etmeye basladi 1880 ci illerden etibaren Santa Klaus cubbeli ve agir gorunuslu ingilis Milad Ata obrazindan bizim indi tanidigimiz sen obraza cevrilmeye baslamisdir 1920 ci illerden baslayaraq 132 bu tesvir standartlasdirilmaga baslamisdir ve bu gune qeder hemin sekilde qebul edilmekdedir 133 134 Santa Klaus obrazi Sen kok saqqalli kisi olan ve Miladin xeyirxah ruhunu dasiyan Milad Ata obrazinin esasinda yaranmisdir Ilk defe XVII esrde Ingilterede qeyd edilen bu obraz hediyye paylamaqdan daha cox senlik ve serxosluqla elaqelendirilirdi Viktorian Britaniyasinda onun tesviri bir qeder de inkisaf etdirilmisdi Fransiz Pere Noel i de oxsar cizgilere sahib olmaqla Santa imicine uygun idi Italiyada Santa Klaus obrazina uygun personaj Babbo Natale olsa da hediyye paylayan esas fiqur Epifaniya gecesi peyda olan La Befanadir La Befana korpe Isaya hediyye getirmek ucun yola cixsa da azib yolu itirmisdi Indi ise muasir Italiayada o butun korpelere hediyye paylayir Bezi medeniyyetlerde Santa Klaus Knecht Ruprecht ve ya Qara Peter obrazlari ile evez edilir Santa Klausun payladigi hediyyelerin elfler terefinden hazirlandigina inanilir Santa Klausun heyat yoldasi ise Mrs Klaus adlandirilir Muqeddes Nikolayin ABS da Santa Klausa cevrilmesi tarixi haqqinda bezi mubahiseler vardir Bezileri qeyd edirler ki Muqeddes Nikolay Cemiyyetinin esasi 1835 ci ile kimi yox esrin ortalarinda ABS Istiqlal muharibesinden xeyli sonra qoyulmudur 135 Lakin Nyu Amsterdamda nesr edilmis usaq kitablari dovru metbuat ve jurnallari tedqiq eden Carlz Cons bildirir ki hemin nesrlerden ne Muqeddes Nikolay ne de Sinterklaas haqqinda hec bir melumat yoxdur 136 Lakin hec de butun tedqiqatcilar Consun 1978 ci ilde kitab kimi nesr olunmus bu tedqiqati ile razi deyiller Nyu Brunsvik Teoloji seminariyasindan Hovard G Heycman qeyd edir ki Sinterklaasin qeyd edilmesi hele Hadson vadisinde ilk meskublasma dovrunden baslayaraq Nyu Yorkda meshur olub 137 Bezi Latin Amerikasi olkelerinin Venesuela ve Kolumbiya kimi muasir enenesinde Santa Klaus hazirladigi hediyyeleri Korpe Isaya verir ve o da usaqlara catdirir ki bu da dini eneneler ve muasir ABS enenelerinin sintezidir Cenubi Tirol Italiya Avstriya Cexiya Cenubi Almaniya Macaristan Lixtensteyn Slovakiya ve Isvecrede Kristkind Azerbaycan dilinde Korpe Isa cex dilinde Jezisek macar dilinde Jezuska slovak dilinde Jezisko usaqlara hediyye paylayir Yunan korpeler ise oz hediyye paylarini Yeni il gecesi Muqeddes Bazilden alirlar 138 Alman enenesinde Weihnachtsmann muasir Santa Klaus obrazina oxsamir O adeten yepiskop xalati geyinir ve kicik hediyyeler seker qoz ve meyve paylayir 139 Teqvim RedakteIrineyin 130 202 Xrist nezeriyyesine gore 25 mart Isanin eziyyetleri ile elaqelendirilir doqquz ay sonra Dogulmanin bas verdiyi nezere alindiqda bu hadise 25 dekabra tesaduf edir 58 Romali Hippolit de hemcinin Isanin dogulmasini 25 dekabr eziyyetlerini 25 mart olaraq gosterir 4 140 Sekst Yuli Afrikan 160 texm 240 sonradan Isanin dogum gununun en yaygin qeyd edildiyi gun olaraq bilinen 25 dekabri mehz dogum gunu kimi tesdiq edir 141 25 dekabrin Isanin dogum gunu olaraq teklif edilmesi meselesinin koklerinde neyin durmasi meselesi qaranliq olaraq qalmaqdadir 141 Various dates were speculated May 20 April 18 or 19 March 25 January 2 November 17 or 20 4 142 Hemcinin 20 may 18 ve ya 19 aprel 25 mart 2 yanvar 17 ve ya 20 noyabrin da Isanin dogum gunu olmasi haqqinda muzakireler movcuddur Hazirda 25 dekabr butun dunyada esas Milad tarixi kimi qebul olunur 143 ermeniler Ermeni Qriqoryan Kilsesi Ermeni Katolik Kilsesi arasinda ise Miladin 6 yanvarda qeyd edilmesi qebul edilmisdir 142 Ehdi Cedid kitablarindan Lukanin Incilinde Isanin dogum tarixini hesablamaga xidmet edecek melumat verilir bunun ucun Yohannes Xrisostomosun serhine gore Yelizavetanin Veftizci Iohanna hamileliyinin altinci ayini Mujde tarixi kimi qebul etmek gerekir ki bu halda da Milad dekabra tesaduf edir 4 19 144 145 Tertullian ol 220 Miladi Roman Afrikasi Kilsesinin esas bayrami kimi qeyd etmir 4 221 ci ilde yazilmis Chronographai adli menbede Sekst Yuli Afrikan qeyd edir ki Isa yaz ekinoksu dovrunde yaradilmisdi 145 146 Roma teqvimine gore ekinoks 25 marta tesaduf edirdi ve bu halda Milad dekabra tesaduf edir 147 Isanin dogulmasi Luke 2 11 de bele tesvir edilir Dediler ki Xilaskar Davudun seherinde sizler ucun Mesih olan Rebb dunyaya geldi Bundan basqa Tanrinin insanligin gunahlarini bagislamaq ucun insan cildinde dunyaya gelemesi de Milad bayrami ucun esas sebeblerden biridir 148 149 150 IV esrin evvellerinde Romada tertib olunmus kilse teqviminde Milad bayrami 25 dekabrda gosterilir diger bayramlar ise gunes teqvimi ile duzulur Hicmansa gore 151 Bu Romada kilse rehberliyini cenub gundonumunu 25 dekabri Mesihin miladi teyin etmeye ve simal gundonmunu Veftizci Iohannin dogum gunu kimi qeyd etmeye bundan elave ekinoksu muvafiq nezeriyyeni tesdiqleten amil kimi teqdim etmeye esas veren kosmik simvolizmdi Usener 152 ve basqalari 26 qeyd edirler ki xristianlarin bu gunu bayram gunu kimi secmelerinin sebebi qedim Roma bayrami olan Sol Invictusla ust uste dusmesidir Lakin muasir tedqiqatci S E Hicmans qeyd edir ki Onlar oyrendikde ki paqanlar hemin gunu Sol Invictus dogum gunu adlandirirlar bu onlari narahat etmedi ve hemin gunu Milad gunu kimi secmelerine tesir etmedi 151 Texminen 386 ci ilde Yohannes Xrisostomos Antioxiyada merasim kecirerek 25 dekabri Serq kilseleri teqvimine de uygunlasdirir bundan elave Isa nezeriyyesini Luke 1 26 elan ederek Zaxarilerin Keffare gunu zamani yerine yetirdikleri ve yehudi teqvimi ile Etanim ve ya Tisri Leviticus 16 29 1 Kings 8 2 sentyabrin sonu oktyabrin evvelleri dovrune tesadef eden keffarelerin tarixini esas alaraq Yelezavetanin Veftizci Iohanna hamileliyinin alti ayinin Luke 1 10 13 Mujde tarixi oldugunu bildirir 4 Suruleri izleyen cobanlar haqqinda behs edilerken de gecenin saxtasinda ifadesinin isledilmesi Genesis 35 19 21 Micah 4 88 de Betleyem yaxinliginda Qurban mebedinde cobanliq eden bu sexslerin Dogulma hadisesine mehz qisda sahid olduqlarini subut edir 144 153 XVIII esrin evvellerinde bezi alimler ferqli fikirler seslendirmisler Isaak Nyuton qeyd edirdi ki Milad xristianlarin Malachi 4 2 ye esasen 20 Saleh Gunes adlandirdiqlari sexsin dogumu ve cenub gundonumune uygun gelen romalilarin bruma adlandirdiqlari ve 25 dekabrda qeyd etdikleri bayramdir 154 1743 cu ilde alman protestant ziyalisi Pol Ernst Yablonski qeyd edirdi ki Miladin tarixi romalilarin Dies Natalis Solis Invicti bayramina uygunlasdirilaraq 25 dekabrda teyin edilmisdir ve bu esl kilsenin paqanlasdirilmasidir 23 Hemcinin qeyd edilirdi ki 274 cu ilde imperator Avrelian sexsen Dies Natalis Solis Invicti bayram merasimine qatilaraq bu gun de xristianlar ucun ehemiyyetli olan gunde bayrami tesis etmisdir 155 1889 cu ilde Lui Dusen Milad teqviminin enenevi olaraq Mujde teqviminden doqquz ay sonra kimi hesablanmasini teklif etmisdir 156 19 Yulian teqviminin tetbiqi Redakte Rusiya Gurcustan Ukrayna Makedoniya Montoneqro Serbiya ve Yeruselim Yunan Patriarxligi da daxil olmaqla Serq Ortodoks milli kilseleri bayrami kohne Yulian teqvimine esasen qeyd edirler Kohne Yulian teqvimine gore 25 dekabr beynelxalq istifadede olan Qriqori teqvimi ile 7 yanvara tesaduf edir Lakin Bolqaristan Yunanistan Ruminya Antioxiya Iskenderiyye Albaniya Finlandiya ve Amerika Ortodoks Kilsesi de daxil olmaqla bir cox ortodoks xristianlar XX esrin evvellerinden baslayaraq esasen Qriqori teqvimi ile ust uste dusen Yenilenmis Yulian teqviminden istifade edirler 6 Serq Xristianliginda bayramin qeyd edilme tarixi 6 yanvar idi ve indi de Ermeni Qriqoryan Kilsesi Miladi bu gunde qeyd edir ve 6 yanvar Ermenistanda ictimai bayram gunudur Siyahi Redakte Kilse ve ya bolme Tarix Teqvim Qriqori teqvimi ile QeydYeruselim Ermeni Patriarxligi 6 yanvar Yuli teqvimi 19 yanvar Yulian teqvimi ile 6 yanvar ve Qriqori teqvimi ile 19 yanvar arasinda korrespondensiya 2100 cu ile kimi davam edecek novbeti esrde ferq bir gun artiq olacaq Ermeni Qriqoryan Kilsesi ve Ermeni Katolik Kilsesi 6 yanvar Qriqori teqvimi 6 yanvarBolqaristan Yunanistan Ruminya Antioxiya Konstantinopol Iskenderiyye Albaniya Kipr Finlandiya ve Amerika Ortodoks Kilsesi daxil olmaqla Serq Ortodoks Kilseleri 25 dekabr Yenilenmis Yuli teqvimi 25 dekabr Yenilenmis Yuli Teqviminin tetbiqine XX esrin evvellerindenm baslanmisdir Diger Ortodoks Kilseleri Rusiya Gurcustan Ukrayna Makedoniya Moldova Montenegro Serbiya ve Yeruselim Yunan Patriarxligi 25 dekabr Yulian teqvimi 7 yanvar Yulian teqvimi ile 25 dekabr ve Qriqori teqvimi ile 7 yanvar arasinda korrespondensiya 2099 cu ile kimi davam edecek 2100 2199 cu iller arasinda ferq bir gun artiq olacaq Kopt Ortodoks Kilsesi 29 Koyak Yulian teqviminin 25 ve ya 26 dekabr tarixine uygun gelir Kopt teqvimi 7 ve ya 8 yanvar Kopt teqvimindeki gun sicramasina gore 29 Koyak Yulian ve Qriqori teqvimlerinden bir gun gec basa catir Efiopiya Ortodoks Kilsesi 29 ve ya 28 Tahsas Yulian teqvimi ile 25 dekabr Efiopiya teqivimi 7 yanvarQerb Xristian Kilseleri 25 dekabr Qriqori teqvimi 25 dekabrIqtisadiyyat Redakte Yena Almaniyada Milad bazari 2007 Milad movsumu bir cox xalqlar ucun en cox perakende satisin heyata kecirildiyi dovrdur Insanlarin bayram munasibetiyle hediyyeler bezek esyalari ve diger mehsullar almasi sebebiyle hemin dovrde satis keskin sekilde artir ABS da Milad bazarliq movsumu oktyabrin evvellerinden baslayir 157 158 Kanadada ticaretciler Milad kompaniyalarina Hellouin bayramindan 31 oktyabr sonra baslayir ve 11 noyabrda qeyd edilen Anim gunune kimi marketinq isleri gorulur Birlesmis Kralliq ve Irlandiyada Milad bazarliq movsumu noyabr ayinin ortalarinda kecede Milad isiqlarinin yandirilmasindan sonra baslayir 159 160 Hesablamalara gore ABS da bir sexsin xerclerinin dordde birini Milad bazarligi ile bagli xercler teskil edir 161 Baki Azerbaycanda Milad bazari 2013 ABS Hesablama Burosunun teqdim etdiyi reqemlere gore 2004 cu ilin noyabrinda olke uzre 20 8 milyard olan ticaret dovriyyesi Milad bazarligi dovrunde 54 faiz artaraq 2004 cu ilin dekabrinda 31 9 milyard teskil etmisdir Diger ssektorlarda Milad oncesi artim daha cox olmaqla kitab magazalarinda 100 faiz zinyet esyalari magazalarinda ise 170 faiz teskil etmisdir Hemin il ABS in perakende satis magazalarinda ticaret hecmi Miladdan evvelki iki ay erzinde 1 6 milyondan 1S8 milyon dollara kimi yukselmisdir 162 Iqtisadiyyatda artim her il ABS da 1 9 milyarddan artiq gonderilen Milad aciqcalarindan ve tekce 2002 ci ilde ABS da 20 8 milyarddan artiq satilmis tebii Milad agaclarindan da asilidir 163 2010 cu ilde Birlesmis Kralliqda bayram bazarliginin teqriben dordde biri onlayn heyata kecirilmis ve bu sahede 8 milyard xerclenmisdir 160 Bir cox qerb xalqlarinda Milad gunleri ilin diger gunleri ile muqayisede en zeif aktivliye malik gunlerdir ve hemin gunlerde ekser kommersiya sirketleri fealiyyetini ya zeifledir ya da tamam dayandirir 2004 cu il Milad Gunu Ticaret Akti Ingiltere ve Uelsde butun boyuk ticaret merkezlerinin fealiyyetini mehdudlasdirir Hemcinin Sotlandiyada da bele bir qanunun qebulu gozlenilir Film studiyalari Milad movsumunde Milad filmleri fentezi filmleri ve yuksek tonlu dramalar da daxil olmaqla Oskar mukafati nominasiyalarina maksimum tesir gucune malik yuksek budceli filmler teqdim edirler Bir iqtisadcinin tehlili gosterir ki Milad movsumundeki yuksek xerclere baxmayaraq ortodoks mikroiqtisadiyyat nezeriyyesine gore hediyye verme adeti sebebiyle bu xerclerin boyuk bir hissesi qayitmayan xerclerdir Bu xerclerin meblegi ise hediyye verenin verdiyi esyanin qiymetinden asili olur Hesablamalar gostermisdir ki tekce ABS da 2001 ci ilde qayitmayan xerclerin miqdari 4 milyarddan artiq olmusdur 164 165 Murekkeblesdirici faktorlar da nezere alindiqda bu tedqiqat bezen mikroiqtisadiyyat nezeriyyesinin qusurlarinin muzakiresine yola acir 166 Mubahiseler RedakteMilad bayrami bir cox mubahiseler ve muzakirelerin movzusu olmusdur Puritanlarin rehberlik etdiyi muzakireler Ingilterenin Puritan Parlamenti terefinden idare edildiyi dovrde Ingiltere hokmdarsizligi zamani basladilmisdir 167 Puritanlar xristianligi paqanizm qaliqlarindan temizlemek isteyirdiler Bu qisa zaman erzinde Puritan Parlamenti Bibliyada esasi olmayan katolik bayrami adi ve israfci ve exlaqsiz adetler behanesiyle Miladin qeyd edilmesini umumiyyetle qadagan etmisdi 168 Koloniyalar Amerikasinda 1659 cu ilde puritanlar Miladi qanundankenar elan etmisdirler 169 Bezi xristianlar ve Pat Robertsonun Qanun ve Edalet ucun Amerika Merkezi kimi teskilatlar Milada qarsi hucumlar milad ugrunda muharibe adiyla bas verdiyini beyan etmisdiler 170 171 172 Mubahiseler esnasinda Milad agaclari Bayram agaclari adlandirilmisdir 171 ABS da Miladiniz mubarek Merry Christmas mezmunlu bayram tebriklerinin Bayraminiz mubarek Happy Holidays mezmunlu tebrikle evezlenmesi tendensiyasi da vardir 173 Amerika Vetendas Azadliqlarinin Mudafiesi Teskilati kimi bezi qruplar mektebler ve diger ictimai yerlerde Milad tesvirlerinin yigisdirilmasi usun mehkeme isinin acilmasina nail olmusdular 174 Bu cur qruplar iddia edirdiler ki Milad tesvirleri ve enenelerinin bu cur tebligi ABS Konstitusiyasina Ilk Duzelise qarsi olmaqla ABS Konqresi terefinden esasi qoyulmus milli din fikrini de tehdid edir 175 1984 cu ilde ABS Ali Mehkemesi Potaket Rod Aylendde Linc Donelliye qarsi adli mehkeme isine baxilmis ve Milad tesvirlerinin Ilk Duzelise zidd olmadigi qerari verilmisdir 176 2009 cu ilde Filadelfiya Federal Apelyasiya Mehkemesi rayon mekteblerinde Milad himnlerinin oxunmasina qoyulmus qadagani tesdiq etmisdi 177 Lakin ABS Ali Mehkemesi bu qerari redd etmisdi 178 Milad movzusu Boyuk Britaniyada da kicik muzakirelere sebeb olmusdur 179 Hemcinin bax RedakteIsanin dogulmasi Bakire Meryemin dogmasi PasxaQeydler Redakte Malachi 4 2 Lakin adim qorxu ucun sebeb olan sizler ucun Gunes heqiqeten de dogulacaq ve salehlik onun qanadlarinda gelecek Istinadlar Redakte 1 2 Christmas as a Multi faith Festival BBC News Retrieved 30 yanvar 2014 1 2 In the U S Christmas Not Just for Christians Gallup Inc 2008 12 24 Istifade tarixi 2014 01 30 Christmas Merriam Webster Retrieved 2014 02 02 Archived 2009 10 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Martindale Cyril Charles Christmas The Catholic Encyclopedia Vol 3 New York Robert Appleton Company 1908 Ramzy John The Glorious Feast of Nativity 7 January 29 Kiahk 25 December Coptic Orthodox Church Network Istifade tarixi 2014 02 02 1 2 Christmas in Bethlehem Christmas Strongly Religious For Half in U S Who Celebrate It Gallup Inc 2010 12 24 Istifade tarixi 2014 02 02 The Christmas Season CRI Voice Institute 2008 12 17 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2014 02 02 Canadian Heritage Public holidays Government of Canada Retrieved 2014 02 02 2009 Federal Holidays U S Office of Personnel Management Retrieved 2014 02 02 Bank holidays and British Summer time HM Government Retrieved 2014 02 02 Why I celebrate Christmas by the world s most famous atheist DailyMail December 23 2008 Retrieved 2014 02 02 Non Christians focus on secular side of Christmas Sioux City Journal Retrieved 2014 02 02 Some of the historians and Biblical scholars who place the birth of Jesus in the 7 2 BC range include D A Carson Douglas J Moo and Leon Morris An Introduction to the New Testament Grand Rapids MI Zondervan Publishing House 1992 54 56 The year 5 BC corresponds to year 749 AUC used during the Roman Empire 1 Sourcebook for Sundays Seasons and Weekdays 2011 The Almanac for Pastoral Liturgy by Corinna Laughlin Michael R Prendergast Robert C Rabe Corinna Laughlin Jill Maria Murdy Therese Brown Mary Patricia Storms Ann E Degenhard Jill Maria Murdy Ann E Degenhard Therese Brown Robert C Rabe Mary Patricia Storms Michael R Prendergast LiturgyTrainingPublications Mar 26 2010 page 29 The Chronography of 354 AD Part 12 Commemorations of the Martyrs The Tertullian Project 2006 Retrieved 2011 11 24 Roll Susan K Toward the Origins of Christmas Peeters Publishers 1995 p 133 1 2 3 4 McGowan Andrew How December 25 Became Christmas Biblical Archaeology Review Retrieved 2009 12 13 Bib arch org 2012 12 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2014 02 02 1 2 Newton Isaac Observations on the Prophecies of Daniel and the Apocalypse of St John 1733 Ch XI A sun connection is possible because Christians consider Jesus to be the Sun of righteousness prophesied in Malachi 4 2 Robert Laurence Moore 1994 Selling God American religion in the marketplace of culture Oxford University Press seh 205 When the Catholic Church in the fourth century singled out December 25 as the birth date of Christ it tried to stamp out the saturnalia common to the solstice season Merriam Webster s Collegiate Encyclopedia Merriam Webster 2000 seh 1211 Christian missionaries frequently sought to stamp out pagan practices by building churches on the sites of pagan shrines or by associated Christian holidays with pagan rituals eg linking Christmas with the celebration of the winter solstice 1 2 Christmas Arxivlesdirilib 2009 08 31 at the Wayback Machine Encarta Roll Susan K 1995 Toward the Origins of Christmas Peeters Publishers seh 130 Tighe William J Calculating Christmas Archived 2014 02 02 West s Federal Supplement West Publishing Company 1990 While the Washington and King birthdays are exclusively secular holidays Christmas has both secular and religious aspects Poll In a changing nation Santa endures Associated Press December 22 2006 Retrieved 2009 11 18 1 2 Cyril Charles Martindale Christmas in The Catholic Encyclopedia Vol 3 New York Robert Appleton Company 1908 Schoenborn Christoph 1994 God s human face the Christ icon seh 154 ISBN 0 89870 514 2 Galey John 1986 Sinai and the Monastery of St Catherine seh 92 ISBN 977 424 118 5 Christmas in the Middle English Dictionary Griffiths Emma Why get cross about Xmas BBC website December 22 2004 Retrieved 2014 02 08 http www dunyadinleri com dunya dinleri hiristiyan bayramlari ve kutsal gunleri oku noel dogus bayrami kutsal dogus milt yortusu 1 2 Hutton Ronald The stations of the sun a history of the ritual year Oxford University Press 2001 Midwinter in Bosworth amp Toller Serjeantson Mary Sidney A History of Foreign Words in English nativity Onlayn Etimologiya Lugeti yule Online Etymology Dictionary noel Online Etymology Dictionary Geoffrey Wainwright Karen Beth Westerfield Tucker editors The Oxford History of Christian Worship Oxford University Press 2005 ISBN 978 0 19 513886 3 p 65 Google com Istifade tarixi 2012 02 03 1 2 Christian Roy Traditional Festivals A Multicultural Encyclopedia ABC CLIO 2005 ISBN 978 1 57607 089 5 p 146 Google com Istifade tarixi 2012 02 03 James Hastings John A Selbie editors Encyclopedia of Religion and Ethics reproduction by Kessinger Publishing Company 2003 ISBN 978 0 7661 3676 2 Part 6 pp 603 604 Google com Istifade tarixi 2012 02 03 Hastings and Selbie p 605 Origen Levit Hom VIII Migne P G XII 495 partially quoted in Natal Day The Catholic Encyclopedia 1911 McCracken George Arnobius of Sicca the Case Against the Pagans Volume 2 p 83 Therefore if this is a fact how can Jupiter be god if it is agreed that god is everlasting while the other is represented by you to have a birthday and frightened by the new experience to have squalled like an infant G Brunner Arnobius eine Zeuge gegen das Weihnachtsfest JLW 13 1936 pp 178 181 1 2 The Origin of the American Christmas Myth and Customs Archived from the original on 2011 04 30 Istifade tarixi 2014 02 23 Ball State University Swartz Jr BK Archived version retrieved 2014 02 24 1 2 3 4 5 6 7 Murray Alexander Medieval Christmas History Today December 1986 36 12 pp 31 39 1 2 Les Standiford The Man Who Invented Christmas How Charles Dickens s A Christmas Carol Rescued His Career and Revived Our Holiday Spirits Crown 2008 ISBN 978 0 307 40578 4 1 2 Minzesheimer Bob December 22 2008 Dickens classic Christmas Carol still sings to us USA Today Istifade tarixi 2010 04 30 1 2 3 4 Durston Chris Lords of Misrule The Puritan War on Christmas 1642 60 History Today December 1985 35 12 pp 7 14 Arxivlesdirilib 2007 03 10 at the Wayback Machine When Christmas Was Banned The early colonies and Christmas Apuritansmind com 2010 01 08 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 24 Kelly Joseph F The Origins of Christmas Liturgical Press 2004 p 67 69 Christmas An Ancient Holiday The History Channel 2007 Coffman Elesha Why December 25 Christian History amp Biography Christianity Today 2000 Simek 2007 379 Koliada Encyclopediaofukraine com Istifade tarixi 2014 02 08 Yule The American Heritage Dictionary of the English Language Fourth Edition Retrieved 2014 02 08 1 2 Graydon F Snyder 2003 Ante Pacem Archaeological Evidence of Church Life Before Constantine Mercer University Press seh 122 ISBN 978 0 86554 895 4 1 2 W R F Browning 8 October 2009 A Dictionary of the Bible Oxford University Press 58 59 ISBN 978 0 19 954398 4 1 2 3 4 Michael Alan Anderson Symbols of Saints ProQuest 2008 ISBN 978 0 54956551 2 pp 42 46 Susan K Roll Towards the Origin of Christmas Kok Pharos Publishing 1995 ISBN 90 390 0531 1 p 82 cf note 115 Books google com Istifade tarixi 2013 12 25 S E Hijmans The Sun in the Art and Religions of Rome ISBN 978 90 367 3931 3 p 588 Adrian Hastings Alistair Mason Hugh Pyper editors The Oxford Companion to Christian Thought Oxford University Press 2000 ISBN 978 0 19860024 4 p 114 This document was prepared privately for a Roman aristocrat The reference in question states VIII kal ian natus Christus in Betleem Iudeae 2 It is in a section copied from an earlier manuscript produced in 336 3 This document also contains the earliest known reference to the feast of Sol Invictus 4 Pokhilko Hieromonk Nicholas History of Epiphany 1 2 McGreevy Patrick Place in the American Christmas JSTOR Geographical Review Vol 80 No 1 January 1990 pp 32 42 Retrieved 2014 02 13 1 2 3 Forbes Bruce David Christmas a candid history University of California Press 2007 ISBN 0 520 25104 0 pp 68 79 1 2 Restad Penne L 1995 Christmas in America a History Oxford Oxford University Press ISBN 0 19 510980 5 A Christmassy post Mercurius Politicus Mercuriuspoliticus wordpress com 2008 12 21 Istifade tarixi 2014 02 13 Chambers Robert 1885 Domestic Annals of Scotland p 211 Act dischairging the Yule vacance The Records of the Parliaments of Scotland to 1707 Middle Scots St Andrews University of St Andrews and National Archives of Scotland 2012 05 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2012 02 29 Houston Rab 2008 Scotland a very short introduction Very short introductions 197 Oxford University Press seh 172 ISBN 978 0 19 923079 2 Istifade tarixi 2014 02 13 parameter ignored Nancy Smith Thomas Moravian Christmas in the South p 20 2007 ISBN 0 8078 3181 6 Andrews Peter 1975 Christmas in Colonial and Early America USA World Book Encyclopedia Inc ISBN 0 7166 2001 4 Rowell Geoffrey Dickens and the Construction of Christmas History Today Volume 43 Issue 12 December 1993 pp 17 24 Ronald Hutton Stations of the Sun The Ritual Year in England 1996 Oxford Oxford University Press ISBN 0 19 285448 8 Richard Michael Kelly ed 2003 A Christmas Carol pp 9 12 Broadview Literary Texts New York Broadview Press ISBN 1 55111 476 3 Robertson Cochrane Wordplay origins meanings and usage of the English language p 126 University of Toronto Press 1996 ISBN 0 8020 7752 8 Ronald Hutton Stations of the Sun The Ritual Year in England 1996 Oxford Oxford University Press p 113 ISBN 0 19 285448 8 The girlhood of Queen Victoria a selection from Her Majesty s diaries p 61 Longmans Green amp co 1912 University of Wisconsin 1 2 Lejeune Marie Claire Compendium of symbolic and ritual plants in Europe p 550 University of Michigan ISBN 90 77135 04 9 1 2 3 Shoemaker Alfred Lewis 1959 Christmas in Pennsylvania a folk cultural study Edition 40 pp 52 53 Stackpole Books 1999 ISBN 0 8117 0328 2 Godey s Lady s Book 1850 Godey s copied it exactly except he removed the Queen s crown and Prince Albert s mustache to remake the engraving into an American scene Kelly Richard Michael ed 2003 A Christmas Carol p 20 Broadview Literary Texts New York Broadview Press ISBN 1 55111 476 3 Moore s poem transferred the genuine old Dutch traditions celebrated at New Year in New York including the exchange of gifts family feasting and tales of sinterklass a derivation in Dutch from Saint Nicholas from whence comes the modern Santa Claus to Christmas The history of Christmas Christmas history in America Arxivlesdirilib 2018 04 19 at the Wayback Machine 2006 usinfo state gov Americans Celebrate Christmas in Diverse Ways Arxivlesdirilib 2006 12 10 at the Wayback Machine November 26 2006 First Presbyterian Church of Watertown Oh and one more thing Arxivlesdirilib 2007 02 25 at the Wayback Machine December 11 2005 1 2 3 Restad Penne L 1995 Christmas in America a History p 96 Oxford Oxford University Press ISBN 0 19 510980 5 Christian church of God history of Christmas Christianchurchofgod com 2010 12 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 24 Meggs Philip B A History of Graphic Design c 1998 John Wiley amp Sons Inc p 148 ISBN 0 471 29198 6 Jacob R Straus 2012 11 16 Federal Holidays Evolution and Current Practices PDF Congressional Research Service Istifade tarixi 2014 01 02 Geza Vermes The Nativity History and Legend London Penguin 2006 p22 E P Sanders The Historical Figure of Jesus 1993 p 85 Jesus Interrupted Revealing The Hidden Contradictions In The Bible And Why We Don t Know About Them Harper Collins 2009 Bart D Ehrman P 19 60 Larry W Hurtado 2005 12 15 Lord Jesus Christ Devotion to Jesus in Earliest Christianity Wm B Eerdmans Publishing Co ISBN 978 0 8028 3167 5 Istifade tarixi 2010 12 02 Yet as in a number of other matters in this emphasis Matthew essentially has extended and elaborated an affirmation that is already made in Mark which opens 1 2 3 with a citation of Isaiah the prophet to introduce and frame the ensuing story of Jesus The Lukan nativity account shows a similar concern and emphasis even though the author uses different techniques in presenting them Luke 2 1 6 Biblegateway com Istifade tarixi 2014 17 02 Matthew 2 2 Matthew 2 1 11 Biblegateway com Istifade tarixi 2014 02 17 Miles Clement A Christmas customs and traditions Courier Dover Publications 1976 ISBN 0 486 23354 5 p 272 Heller Ruth Christmas Its Carols Customs amp Legends Alfred Publishing 1985 ISBN 0 7692 4399 1 p 12 1 2 Ace Collins 2010 04 01 Stories Behind the Great Traditions of Christmas Zondervan ISBN 978 0 310 87388 4 Istifade tarixi 2014 02 20 Collins Ace Stories Behind the Great Traditions of Christmas Zondervan 2003 ISBN 0 310 24880 9 p 47 5 Susan Topp Weber Nativities of the World Gibbs Smith 2013 Alla scoperta dei cinque presepi piu belli di Bologna Nuok Nuok it 2013 01 24 2013 12 27 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2013 12 25 Presepi in Liguria provincia di Genova Tigullio sito di Paolino Digilander libero it Istifade tarixi 2013 12 25 Holidays at the Museums Carnegie Museum of Natural History Carnegiemnh org 2013 11 26 Istifade tarixi 2013 12 25 6 David Bershad Carolina Mangone The Christian Travelers Guide to Italy Zondervan 2001 The Provencal Nativity Scene Simplytreasures com Istifade tarixi 2014 02 25 7 Carl Seaburg Celebrating Christmas An Anthology iUniverse 2003 8 Gerry Bowler The World Encyclopedia of Christmas Random House LLC 2012 Carol King 2012 12 24 A Christmas Living Nativity Scene In Sicily Italy Magazine Istifade tarixi 2013 12 25 Collins p 83 1 2 van Renterghem Tony When Santa was a shaman St Paul Llewellyn Publications 1995 ISBN 1 56718 765 X Fritz Allhoff Scott C Lowe 2010 Christmas John Wiley amp Sons His biographer Eddius Stephanus relates that while Boniface was serving as a missionary near Geismar Germany he had enough of the locals reverence for the old gods Taking an axe to an oak tree dedicated to Norse god Thor Boniface chopped the tree down and dared Thor to zap him for it When nothing happened Boniface pointed out a young fir tree amid the roots of the oak and explained how this tree was a more fitting object of reverence as it pointed towards the Christian heaven and its triangular shape was reminiscent of the Christian trinity Harper Douglas Christ Online Etymology Dictionary 2001 The Chronological History of the Christmas Tree The Christmas Archives 2007 12 21 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2007 12 18 Christmas Tradition The Christmas Tree Custom Fashion Era Istifade tarixi 2014 02 20 Liturgical Year Symbolic Lights and Fires of Christmas Activity Catholic Culture Istifade tarixi 2011 12 10 Murray Brian Christmas lights and community building in America Arxivlesdirilib 2006 10 26 at the Wayback Machine History Matters Spring 2006 Miles Clement Christmas customs and traditions Courier Dover Publications 1976 ISBN 0 486 23354 5 p 32 Miles pp 31 37 Miles pp 47 48 Dudley Smith Timothy 1987 A Flame of Love London Triangle SPCK ISBN 0 281 04300 0 Richard Michael Kelly A Christmas carol p 10 Broadview Press 2003 ISBN 1 55111 476 3 Broomfield Andrea 2007 Food and cooking in Victorian England a history pp 149 150 Greenwood Publishing Group 2007 Muir Frank 1977 Christmas customs amp traditions p 58 Taplinger Pub Co 1977 Imbuljuta Schoolnet gov mt 2012 02 22 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2014 02 23 Christmas card sold for record price BBC News Retrieved 2014 02 23 Ace Collins 10 April 2012 Stories Behind the Great Traditions of Christmas Zondervan seh 17 The legend of St Nicholas who became the bishop of Myra in the beginning of the fourth century is the next link in the Christmas gift chain Legend has it that during his life the priest rode across Asia Minor bestowing gifts upon poor children Trexler Richard 23 May 1997 The Journey of the Magi Meanings in History of a Christian Story Princeton University Press seh 17 Istifade tarixi 2014 02 24 This exchange network of ceremonial welcome was mirrored in a second reciprocity allowing early Christians to imagine their own magi the phenomenon of giving gifts Ace Collins 10 April 2012 Stories Behind the Great Traditions of Christmas Zondervan seh 17 Most people today trace the practice of giving gifts on Christmas Day to the three gifts that the Magi gave to Jesus Jona Lendering 2008 11 20 Saint Nicholas Sinterklaas Santa Claus Livius org Istifade tarixi 2014 02 24 John Steele Gordon The Great Game The Emergence of Wall Street as a World Power 1653 2000 Scribner 1999 Forbes Bruce David Christmas a candid history pp 80 81 Mikkelson Barbara and David P The Claus That Refreshes Snopes com 2006 Win Rosenfeld December 25 2007 America s Next Top Santa NPR Istifade tarixi 2014 02 24 Father Christmas but this Santa also goes by the name Jonathan Meath Mary Ann Georgantopoulos December 25 2007 Miracle on Mass Ave City Santa takes suit seriously Boston Globe Istifade tarixi 2014 02 24 Meath who is in his first year of being a full time Santa makes appearances around Massachusetts at places such as Swing City in Newton History of the Society The Saint Nicholas Society of the City of New York Istifade tarixi 2014 02 24 Jones Charles W Knickerbocker Santa Claus The New York Historical Society Quarterly XXXVIII 4 Hageman Howard G 1979 Review of Saint Nicholas of Myra Bari and Manhattan Biography of a Legend Theology Today 36 3 Princeton Princeton Theological Seminary Istifade tarixi 2008 12 05 St Basil 330 379 Skiathosbooks com 2012 01 12 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2014 02 24 Matera Mariane Santa The First Great Lie Citybeat Issue 304 T C Schmidt Hippolytus of Rome Commentary on Daniel CreateSpace 2010 ISBN 1453795634 4 23 3 and Hippolytus of Rome Commentary on Daniel Arxivlesdirilib 2010 12 07 at the Wayback Machine Chronicron net 1st Ed 2010 4 23 3 1 2 Hillerbrand Hans J December 14 2012 Christmas Encyclopaedia Britannica Istifade tarixi 2012 12 16 1 2 Elesha Coffman Why December 25 Christianitytoday com 2008 08 08 Istifade tarixi 2013 12 25 Watson E Mills Roger Aubrey Bullard editors Mercer Dictionary of the Bible Mercer University Press 1990 ISBN 978 0 86554 373 7 p 142 Google com Istifade tarixi 2013 12 25 1 2 Gibson David J October December 1965 The Date of Christ s Birth Bible League Quarterly 1 2 Christmas Encyclopaedia Britannica Chicago Encyclopaedia Britannica 2006 Roll p 79 80 Only fragments of Chronographai survive In one fragment Africanus referred to Pege in Bethlehem and Lady Pege Spring bearer See Narrative Narrative of Events Happening in Persia on the Birth of Christ Narrative Bradt Hale Astronomy Methods 2004 p 69 Roll p 87 The Liturgical Year Thomas Nelson Istifade tarixi 2009 04 02 Christmas is not really about the celebration of a birth date at all It is about the celebration of a birth The fact of the date and the fact of the birth are two different things The calendrical verification of the feast itself is not really that important What is important to the understanding of a life changing moment is that it happened not necessarily where or when it happened The message is clear Christmas is not about marking the actual birth date of Jesus It is about the Incarnation of the One who became like us in all things but sin Heb 4 15 and who humbled Himself to the point of death even death on a cross Phil 2 8 Christmas is a pinnacle feast yes but it is not the beginning of the liturgical year It is a memorial a remembrance of the birth of Jesus not really a celebration of the day itself We remember that because the Jesus of history was born the Resurrection of the Christ of faith could happen The Christmas Season CRI Voice Institute Istifade tarixi 2009 04 02 The School Journal Volume 49 Harvard University Istifade tarixi 2009 04 02 Throughout the Christian world the 25th of December is celebrated as the birthday of Jesus Christ There was a time when the churches were not united regarding the date of the joyous event Many Christians kept their Christmas in April others in May and still others at the close of September till finally December 25 was agreed upon as the most appropriate date The choice of that day was of course wholly arbitrary for neither the exact date not the period of the year at which the birth of Christ occurred is known For purposes of commemoration however it is unimportant whether the celebration shall fall or not a the precise anniversary of the joyous event 1 2 Hijmans S E Sol the sun in the art and religions of Rome 2009 p 595 ISBN 978 90 367 3931 3 Hermann Usener Das Weihnachtsfest Part 1 of Religionsgeschichtliche Untersuchungen Second edition 1911 Verlag von Max Cohen amp Sohn Bonn Note that the first edition 1889 doesn t have the discussion of Natalis Solis Invicti also Sol Invictus 1905 Edersheim Alfred 1883 The Life and Times of Jesus the Messiah Book II Chapter 6 p 131 Bruma Arxivlesdirilib 2006 10 10 at the Wayback Machine Seasonal Festivals of the Greeks and Romans Boyuk Plini Tebii Tarix 18 59 William J Tighe Calculating Christmas Touchstonemag com Istifade tarixi 2013 12 25 Roll pp 88 90 Duchesne Louis Les Origines du Culte Chretien Paris 1902 262 ff Varga Melody Black Friday Arxivlesdirilib 2008 05 17 at the Wayback Machine About Retail Industry Definition Christmas Creep What is Christmas Creep Womeninbusiness about com 2010 11 02 Istifade tarixi 2011 02 24 South Molton and Brook Street Christmas Lights Tuesday November 16 2010 View London co uk 1 2 Julia Kollewe Monday November 29 2010 West End spree worth 250m marks start of Christmas shopping season The Guardian Gwen Outen 2004 12 03 ECONOMICS REPORT Holiday Shopping Season in the U S Voice Of America 2007 11 15 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 2014 03 01 US Census Bureau Facts The Holiday Season December 19 2005 accessed 2009 11 30 US Census 2005 The Deadweight Loss of Christmas American Economic Review December 1993 83 5 Is Santa a deadweight loss The Economist December 20 2001 Reuters Christmas is Damaging the Environment Report Says December 16 2005 Marta Patino The Puritan Ban on Christmas Timetravel britain com Istifade tarixi 2011 02 24 Why did Cromwell abolish Christmas Oliver Cromwell The Cromwell Association 2001 Istifade tarixi 2006 12 28 Christmas in the Colonies Time Retrieved 2011 12 25 ACLJ Christmas laws Aclj org 2013 12 25 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2013 12 25 1 2 Christmas controversy article Arxivlesdirilib 2012 09 04 at Archive today Muslim Canadian Congress Jews for Christmas Arxivlesdirilib 2007 02 28 at the Wayback Machine NewsMax article Don Feder on Christmas Jewish World review Gibson John The War on Christmas Sentinel Trade 2006 pp 1 6 Ostling Richard Have Yourself A Merry Little Lawsuit This Season Buffalo Law Journal 12 1 2005 Vol 77 Issue 96 p 1 4 Lynch vs Donnelly 1984 Appeals Court School district can ban Christmas carols Philly com Philadelphia Inquirer 2009 11 25 2009 11 26 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 2009 11 28 Jeanette Rundquist Ban On School Christmas Carols Upheld Huffington Post October 6 2010 Retrieved September 9 2012 Winterval gets frosty reception BBC Retrieved 2011 12 25Edebiyyat RedakteRestad Penne L 1995 Christmas in America A History New York Oxford University Press ISBN 0 19 509300 3 The Battle for Christmas by Stephen Nissenbaum 1996 New York Vintage Books 1997 ISBN 0 679 74038 4 The Origins of Christmas by Joseph F Kelly August 2004 Liturgical Press ISBN 978 0 8146 2984 0 Christmas Customs and Traditions by Clement A Miles 1976 Dover Publications ISBN 978 0 486 23354 3 The World Encyclopedia of Christmas by Gerry Bowler October 2004 McClelland amp Stewart ISBN 978 0 7710 1535 9 Santa Claus A Biography by Gerry Bowler November 2007 McClelland amp Stewart ISBN 978 0 7710 1668 4 There Really Is a Santa Claus The History of St Nicholas amp Christmas Holiday Traditions by William J Federer December 2002 Amerisearch ISBN 978 0 9653557 4 2 St Nicholas A Closer Look at Christmas by Jim Rosenthal July 2006 Nelson Reference ISBN 1 4185 0407 6 Just say Noel A History of Christmas from the Nativity to the Nineties by David Comfort November 1995 Fireside ISBN 978 0 684 80057 8 4000 Years of Christmas A Gift from the Ages by Earl W Count November 1997 Ulysses Press ISBN 978 1 56975 087 2 Sammons Peter May 2006 The Birth of Christ Glory to Glory Publications UK ISBN 0 9551790 1 7 Xarici kecidler Redakte Xristianliq portaliChristmas Cake Decorations Arxivlesdirilib 2014 12 25 at the Wayback Machine Milad bayrami catholic az Muqeddes Kitabda Milad bayrami haqda ne deyilir Yehovanin Sahidleri Christmas Its Origin and Associations by William Francis Dawson 1902 from Project Gutenberg Christmas by Celebrating HolidaysMenbe https az wikipedia org w index php title Milad amp oldid 5796121, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti,

meqaleler

, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.
Style: Default