NiNa.Az
. Seudiyye Erebistani Basqa dillerde oxuyun Izle Redakte Bu meqalenin bezi melumatlarinin menbesi gosterilmemisdir Daha etrafli melumat ucun meqalenin muzakire sehifesine baxa ve meqaleye uygun formada menbeler elave edib Vikipediyani zenginlesdire bilersiniz fevral 2021 Bu meqaleni vikilesdirmek lazimdir Lutfen meqaleni umumvikipediya ve redakte qaydalarina uygun sekilde tertib edin Seudiyye Erebistani ve ya resmi adi ile Seudiyye Erebistani Kralligi ereb المملكة العربية السعودية Al Mamlakah al Arabiyah as Sa udiyah Qerbi Asiyada yerlesen bu dovlet Erebistan yarimadasinin boyuk hissesini ehate edir Teqriben 2 150 000 km quru sahesi ile Yaxin Serqin en boyuk Asiya qitesinin besinci en boyuk ve umumilikde dunyanin en boyuk 12 ci olkesidir Seudiyye Erebistani simaldan Iordaniya ve Iraq simal serqden Kuveyt serqden Qeter Behreyn Birlesmis Ereb Emirlikleri cenub serqden Oman cenubdan ise Yemenle hemserheddir Aqaba korfezi vasitesile Israil ve Misirden ayrilmisdir Hem Qirmizi deniz hem de Fars korfezi sahilinde yerlesen yegane dovlet olan Seudiyye Erebistanin erazisinin esas hissesi sehralarla ortuludur 2018 ci ilin oktyabr ayina olan melumata esasen Seudiyye Erebistani sahesinin boyukluyune ehalisinin sayina ve iqtisadiyyatina gore Yaxin Serq regionunda yerlesen en boyuk dovletdir Seudiyye Erebistani ereb المملكة العربية السعودية Bayragi GerbiHimni Seudiyye Erebistani himniPaytaxtier RiyadResmi dilleriErebceEtnik qruplariErebDiniIslamIdareetme formasiTeokratik monarxiya KralSalman bin Ebduleziz es SeudQurulmasiTarixi Musteqillik23 sentyabr 1932 Yaranmasi1727 1 2 3 Erazisi Umumi2218000 13 cu Ehalisi Texmini28 686 633 43 cu Sixliq12 km2 31 1 kv mil ValyutasiSeudiyye rialiSaat qursagi 3Yolun hereket istiqametisagTelefon kodu 966ISO 3166 koduSAInternet domeni sa السعوديةSeudiyye Erebistani Seudiyye Erebistani Hal hazirda Seudiyye Erebistanin nezareti altinda olan erazilerde vaxtile bir nece qedim medeniyyetler ve sivilizasiyalar movcud olmusdur Dunyada ilk insan meskenlerinin bezilerinin de burada yerlesdiyi guman edilir 4 Hazirda dunya ehalisinin en cox etiqad etdiyi ikinci din hesab olunan 5 Islam dini de muasir Seudiyye Erebistani erazisinde tesekkul tapmisdir 7 ci esrin evvellerinde Mehemmed peygember Erebistan ehalisini birlesdirmeyi bacarmis ve vahid Islam dovletinin esasini qoymusdur 6 Indiki Seudiyye Erebistani erazisinde meydana gelmis ereb xanedanliqlarina Rasidi 632 661 Emeviler 661 750 Abbasiler 750 1517 ve Fatimiler 909 1171 numune gosterile biler 7 8 9 10 11 Muasir Seudiyye Erebistani erazisi kecmisde movcud olmus Hicaz Necd Serqi Erebistan ve Cenubi Erebistan vilayetlerinden ibaretdir 12 Seudiyye Erebistani Kralliginin esasi 1932 ci ilde Ibn Seud terefinden qoyulmusdur O burada movcud olmus dord regionu vahid dovlet halinda birlesdirmeyi bacarmisdir Seudiyye Erebistani hemin vaxtdan etibaren mutleq monarxiya idareetme usulu ile Islam deyerleri esasinda idare olunur 13 14 Islam dininin sunni teriqetinin ultramuhafizekar Vehhabi dini herekati Seudiyye Erebistani hokumeti terefinden qlobal miqyasda teblig olunur ve maliyye desteyi ile temin olunur Islam dunyasi ucun iki muqeddes mekan hesab edilen Mescidul Heram Mekke seherinde ve Mescidul Nebi Medine seherinde de bu olkede yerlesir 2017 ci ile olan melumata gore olke ehalisi 33 milyon neferdir Olkenin resmi dili ereb dilidir Seudiyye Erebistaninda ilk neft yatagi 3 mart 1938 ci il tarixinde kesf olunmus ve bunun ardinca olkenin Serq vilayetinde de bir nece neft yatagi askar olunmusdur 15 Seudiyye Erebistani hemin vaxtdan etibaren ABS dan sonra dunyanin en boyuk neft istehsalcisi ve ixracatcisina cevrilmisdir Dunyanin ikinci en boyuk neft ehtiyati ve altinci en boyuk tebii qaz ehtiyatlari da burada yerlesir 16 Kralliq G20 beynelxalq forumunun uzvu olan yegane ereb olkesidir 17 Dunya uzre herbi saheye en cox maliyye vesaiti ayiran ucuncu olke 18 19 olan Seudiyye Erebistani avtokratik monarxiyadir 20 21 Olke Korfez Emekdasliq Surasina elave olaraq Islam Emekdasliq Teskilati ve OPEK teskilatinin aktiv uzvudur 22 Mundericat 1 Cografiyasi 2 Ehalisi 2 1 Din 3 Tarixi 3 1 Muasir tarixi 4 Tehsil 5 Dovlet qurulusu 5 1 Inzibati erazi bolgusu 5 2 Dovlet bascisi 5 3 Icraedici hakimiyyet 6 Qanunverici hakimiyyet 6 1 Mehkeme hakimiyyeti 7 Iqtisadiyyati 7 1 Kend teserrufati 8 Istinadlar 9 Edebiyyat 10 Xarici kecidCografiyasi Redakte Esas meqale Seudiyye Erebistani cografiyasi Seudiyye Erebistani Erebistan yarimadasinda yerlesir Uc qiteye Avropa Asiya Afrika geden yollarin burda qovusmasi okeana birbasa cixisi olmasi erazisinde cox zengin neft yataqlarinin ehtiyatlarina gore dunyada 1 ci yerlesmesi olkenin Iqtisadi Cografi Movqeyini olduqca elverisli edir Erebistan ereb olkeleri Israil istisna olmaqla ile hemserheddir Simaldan Iraq Kuveyt Iordaniya Israil cenubdan Yemen Oman cenubi serqden BEE qerbden ise yalniz Misir ile hemserheddir Serhedlerin umumi olcusu 4431 kilometrdir Sahesi 2149 7 min kv kilometr melumatlar texminidir cunki cenubda ve cenub serqde serhedler aydin qurulmamisdir Seudiyye Erebistanin qerbinde yerlesen Qirmizi deniz vasitesile olke Cibuti Sudan Eritreya ile hemserheddir Denizin en boyuk hissesi Seudiyye Erebistana dusur Olkenin serqinde Fars korfezi yerlesir Korfez vasitesile onlar Iran ve Behreynle hemserheddir Erebler buradan her il minlerle ton neft cixardirlar Mubahiseli erazileri var Indiye qeder Yemenle serhed suallari meseleleri hell edilmemisdir Yemenle serhed rayonlarinda koceri qruplar serhedin demarkasiyasina muqavimet gosterirler Iranla deniz serhedi haqqinda Kuveytin ve Seudiyye Erebistaninin danisiqlari davam edir Birlesmis Ereb Emirlikleriyle serhedin statusu qeti teyin edilmemisdir Seudiyye Erebistani demek olar ki Qirmizi denizde ve Fars korfezinde Erebistan yarimadasinin ve bir nece sahilboyu adanin 80 erazisini tutur Sethin qurulusu uzre olkenin cox hissesi genis sehra platosu 300 den hundurluk qerbde 1520 m a qeder serqde 600 m caylarin vadi quru yollariyla parcalanmasi zeifdir Qerbde Qirmizi denizin sahiline paralel Hicaz daglari uzanir Asir daglarinda relyef dagliq zirvelerinden boyuk vadilere qeder deyisir Hicaz daglari vasitesile Seudiyye Erebistaninin daxili rayonlarinin ve Qirmizi denizin sahillerinin arasinda elaqe mehdudlasdirilmisdir Simalda Iordaniya ile serhed boyunca sehra yerlesir Olkenin simal ve merkezi hissesinde en boyuk qumlu sehralar yerlesir Boyuk Nefud ve Kicik Nefud Dexna oz qirmizi qumlariyla meshurlar cenubda ve cenub serqde Rub el Xali dordde bir hissesi bosdur ve 200 m a qeder simal hissesinde barxanlarla ve dag silsilelerle ehatelenmisdir Sehralarin umumi erazisi texminen 1 milyon km e catir Sahil boyunca bataqlasmis soranliqlarla El Hasa ovaligi 150 kilometre qeder Fars korfezi sahilleri ile uzanir Iqlimi simalda subtropik cenubda tropik keskin kontinental ve quru cox isti yay mulayim qis seciyyevidir Er Riyadda iyulun orta temperaturu 26 den 42 ye qeder yanvarda 8 den 21 ye qeder deyisir mutleq maksimum temperatur 48 olkenin cenubunda qeder 54 C olur Qisda bezen menfi temperaturlar ve daglarda qar musahide olunur Yaginti orta illik normasi texminen 70 100 millimetr daglarda ise ilde 400 millimetrdir Ayri bolgelerde Rub el Xali ve bezi basqa sehra rayonlarinda yagintilar tamamile dusmur Sehralar ucun movsumi kulekler tipikdir Isti ve quru cenub kulekleri olan semum ve hamsin yazda ve ilin baslangicda qumlu tufanlara tez tez sebeb olur Simal kuleyi qisda soyuq hava getirir Demek olar ki Seudiyye Erebistani daimi caylara ve ya su menbelerine malik deyil muveqqeti axinlar yalniz intensiv yagislardan sonra yaranir Onlar serqde xususile boldur El Hasada oazisleri suvaran coxlu bulaqlar qrunt sulari sethe yaxin ve vadilerin altinda yerlesir Su temini problemi deniz suyunun duzdan temizlenmesi uzre muessiselerinin inkisafi vasitesile derin quyularin ve artezian quyularinin qazilmasi ile heyata kecirilir Seudiyye Erebistaninda primitiv sehra torpaqlari ustunluk teskil edir Olkenin simalinda subtropik boz torpaqlar inkisaf etmis El Xasanin alcaq serq rayonlarinda soranliqlar ve cemen soran torpaqlar yayilmisdir Hokumetin yasillasdirma proqramini heyata kecirmesine baxmayaraq meseler ve yasilliqlar olkenin 1 den az sahesini tutur Ekin yeri torpaqlari 2 esasen mehsuldar oazislerde Rub el Xaliden daha simalda yerlesir Bitki alemi esasen sehra ve yarimsehra bitkileridir Qumlarda bezi yerlerde ag saksaul deve tikani hamadalarda sibyeler lava sahelerinde yovsanlar astraqallar vadinin yollari uzre tek qovaqlar akasiyalar daha cox duzlanmis yerde yulgun sahiller ve soranliqlar uzre kollar bitir Qumlu ve das sehralarinin ehemiyyetli hissesi demek olar ki bitki ortuyunu tamamile mehrum edilmisdir Asir daglarindaki savanna sahelerinde akasiyalar yabani zeytun agaclari badam bitir Oazislerde xurma palmalarinin agacliqlari sitruslar bananlar taxil ve bostan bitkileri yetisdirilir Heyvanlar alemi kifayet qeder muxtelifdir Ekseriyyeti gemirici qum sicani sunbulqiranlar erebdovsanilar ve basqalari ve surunenlerdir ilanlar kertenkeleler tisbagalar Quslarin arasinda qartallar calaganlar sahinler dovdaqlar toragaylar keklikler goyercinler ustunluk teskil edir Sahil ovaliqlari ceyirtkenin artiminin merkezi kimi xidmet edir Qirmizi denizde ve Fars korfezinde mercanlarin qara mercan xususile qiymetlendirilir 2000 den cox novu var 10 qorunan erazi olkenin texminen 3 sahesi tutur 1980 ci illerin ortalarinda hokumet Asir Milli parki teskil etdi burada vehsi heyvanlarin yox olmaqda olan novleri saxlanir Ehalisi Redakte Seudiyye Erebistaninin ehalisinin erazilere gore sixligi Ehalisi 28 6 mln neferdir Ehalinin 90 ni erebler teskil edir Ehalisi Mehemmed peygember ereb qebilelerini 622 ci ilde birlesdirdikden sonra formalasmisdir Tarix ereblerin qedim xalqlardan oldugunu tesdiqliyir Heredotun Tarix eserinde ereb qebileleri haqqinda melumat verilmisdir Cox suretli iqtisadi artim neticesinde 2003 cu ilde seher ehalisinin payi 80 e artdi Ehalinin cox hissesi vahelerde ve seherlerde cemlenmisdir Orta sixliq her kv kilometrde 12 4 nefer bezi seherler ve vahelerde her km de 1 000 den cox ehali sixligina malikdir Qirmizi denizin ve Fars korfezinin sahilinde rayonlar cox six meskunlasmisdir hemcinin Er Riyadda ve esas neft istehsali rayonlarinda da ehali six olur Paytaxtin Er Riyadin ehalisi 3627 min nefer teskil edir 2003 de butun melumatlar ve olkenin ehalisinin 14 ni teskil edir Bunlar esasen Seudiyye Erebistani sakinleri ve basqa ereb Asiya ve qerb olkeleri vetendaslaridir Hicazin esas limani ve Seudiyye Erebistaninin en ehemiyyetli is merkezi Ciddanin ehalisi 2674 min insan teskil edir Basqa boyuk seherler Damman 675 min nefer Et Taif 633 min nefer Tabuk 382 min nefer Onlarin ehalisi muxtelif ereb olkeleri Fars korfezinin olkeleri hindliler hemcinin Simali Amerikadan ve Avropa olkelerinin numayendelerinden ibaretdir Koceri heyat terzini saxlayan bedeviler esasen olkenin simal ve serq rayonlarinda mesken salirlar Butun erazisinin 60 den coxu Rub el Xali sehralari Nefud Daxna daimi oturaq ehaliye malik deyil bezi rayonlara hetta koceriler bele getmirler Din Redakte Seudiyye Erebistani ehalisinin boyuk ekseriyyetini muselmanlar 99 teskil edir Olkenin muxtelif yerlerinde ferqli formalarda ozunu gosterir Butun muselmanlarin 9 10 sunnidirler Dovletin merkezi hissesinde Necdede ehalinin demek olar ki hamisi henbeliler onlara olkenin butun sunni ehalisinin yaridan coxu aiddir Qerbde Hicazda sunniliyin safii mezhebi genis yayilib Hemcinin henefilik ve malikilere henbeli selefilere henbeli de rast gelinir Bundan basqa Hicazda az sayda sie 12 imamiler ve zeydiler yasayir Cenub Serqde Asirde ehalinin ekseriyyeti sunnuluyun safii mezhebine etiqad edirler Sunniler henbeliler malikiler Serq eyaletlerinde El Hasa meskunlasiblar Lakin bu eyaletde sielerein boyuk qrupu texminen ehalinin ucde biri da yasayir Seudiyye Erebistani sieleri arasinda diger olkelerden gelenler faslar yemenliler pakistanlilar hindistanlilar ustunluk teskil edir Seudiyye Erebistaninda qeyri muselmanlar azdir Cidde seherinde kicik qruplar seklinde iudaistler pravoslavlar yunanlar protestantlar amerikanlar ve ingilisler ve katolikler italyanlar ve basqalari umumilikde 13 min qeyri muselman yasayirlar Tarixi Redakte Esas meqale Seudiyye Erebistani tarixi 622 ci ilde Ereb xilafeti yaradilmisdir Xilafet Simali Afrikani Merkezi Asiyani Serqi Anadolunu Qafqazi Pireney yarimadasini terkibine qatmis bu eraziye Islam dinini yaymisdir Erebistan erazisi XVI esrden Osmanli imperiyasinin terkibine daxil olmusdur 1902 1913 cu iller Ibn Seud erazini turklerden azad etmisdir 1915 ci ilde Boyuk Britaniya Ibn Seudu Necdin ve Hicazin krali kimi taniyir Muasir tarixi Redakte Birinci dunya muharibesi basa catdiqdan sonra indiki Seudiyye Erebistaninin erazisinde musteqil Hicaz ve Sammar kralliqlari Necd emirliyi adli dovletler movcud idi Ingilislerin Erebistanda feodal daginiqligini qoruyub saxlamaq cehdlerine baxmayaraq olkede birlesme ugrunda herekat baslandi Herekatin aparici quvvesini Necddeki Vehhabi emirliyi teskil edirdi Necd emiri Ebdul Eziz ibn Seud 1918 1921 ci illerde Sammar kralligini tabe etdikden sonra ozunu Necd sultani elan etdi 1922 ci ilde Ingiltere Necde qarsi mubarizeye basladi Bu mubarizede ingilisperest Hicaz krali Huseynin quvvelerinden istifade edilirdi Lakin Huseyin 1924 cu ilde meglub edildi Seud ozunu hem de Hicaz krali elan etdi Hemin il Asir emirliyi de Seudun hakimiyyetine tabe edildi Yeni birlesmis kralliq resmen 1927 ci ilde Hicaz Necd ve birlesmis vilayetler kralligi adlandirildi Boyuk Britaniya yeni yaradilmis ereb dovletinin musteqilliyini tanimali oldu 1938 ci ilde mueyyen hissesi kralligin terkibine daxil olan Iran korfezinde neft askar edildi Neft hasilatina baslandi 30 cu illerde ABS kapitali Seudiyye Erebistani iqtisadiyyatina nufuz etmeye basladi ABS inhisarlari olkedeki zengin neft ehtiyatlarini istismar etmek ucun Seudiyye Erebistanindan uzun muddete konsessiya aldilar Sonralar ARAMKO adli beynelxalq neft sirketi teskil olundu Seudiyye Erebistan Ikinci dunya muharibesinde biterefliyin saxlayir Ikinci dunya muharibesinden sonra Seudiyye Erebistaninin daxili ve xarici siyaseti neft amili ile mueyyen olunurdu Bir nece il erzinde vaxtile yoxsul olan Kralliq duru yanacaq ixrac eden qudretli dovlete cevrildi Hele muharibe illerinde regiona maraq gosteren ABS muharibeden sonra da Saudiyye Erabistani ile isguzar elaqeleri genislendirdi O olkenin muhum strateji ehemiyyetli rayonu olan Dahranda herbi hava bazasi insa etmis Boyuk Britaniyanin muqavimetine baxmayaraq 1950 ci ilde uzunlugu 1720 km olan ve ilde 15 20 milyon ton oturucu transereb neft kemerinin cekilmesine nail olmusdu Amerika neft sirketi ARAMKO nun zengin neft yataqlarim istismara vermesi neticesinde Seudiyye Erebistani rekord neticeler elde etdi Eger 1944 cu ilde olkede 1 milyon ton neft hasil edilirdise 1967 ci ilde bu reqem 129 8 milyon tona catdirildi Neft hasilatinin hecmine gore Seudiyye Erebistani artiq 1966 ci ilde Yaxin Serqde birinci bazar iqtisadiyyati olkeleri arasinda ise dorduncu yeri tuturdu Misire 1956 ci il tecavuzu zamani Seudiyye Erabistani ARAMKO ya Ingiltere ve Fransaya neft satmagi qadagan etdi ve eyni zamanda onlarla diplomatik munasibetleri kesdi 60 ci illerin sonundan etibaren Seudiyye Erebistaninin xarici siyaseti ikili seciyye dasiyirdi Bir terefdan o demokratik ve milli azadliq herekatlarina xususile Erebistan yarimadasinda qarsi cixir Yaxin ve Orta Serqda Afrikada muhafizekar rejimleri mudafie edir inkisaf etmis olkeler ile iqtisadi ve siyasi elaqeleri genislendirmek xetti yeridir diger terefden ereb olkelerine qarsi Israilin tecavuzunu pisleyir ve bu tecavuzden ziyan cekmis ereb olkelerine maddi yardim gosterirdi Ereb olkelerinin 1974 cu ilde Rabatda kecirilmis Konfransinda Felestin Azadliq Teskilatini Felestin ereb xalqinin yegane qanuni numayendesi kimi tanimisdi Seudiyye Erebistani Israil ile Misir arasinda birterefli Kemp Devid sovdelesmesini pislemisdi 70 ci illerde neftin dunya qiymetinin artmasi neft olkelerinin o cumleden Seudiyye Erebistaninin gelirini on defelerle artirdi Seudiyye Erebistani dunyanin inkisaf etmekde olan olkelerinin liderine cevrildi Olkenin iqtisadiyyatina boyuk vesait qoyuldu neft senayesi ile yanasi diger senaye saheleri yaradildi 1981 ci ilin fevralinda Seudiyye Erebistani basda olmaqla Iran Korfezi ereb dovletlerinin emekdasliq surasini yaratmaq qerara alindi Sura uzvleri Iranla muharibe aparan Iraqa iqtisadi ve siyasi yardim gosterdiler Tekce Seudiyye Erebistani 80 ci illerde Iran Iraq muharibesi erzinde Iraqa 25 milyard ABS dollari mebleginde yardim gonderib 23 Seudiyye Erebistani 1991 ci il Iraqa qarsi Fars korfezi savasinda koalisiya qosunlari terefinden vurusur Tehsil Redakte Esas meqale Seudiyye Erebistaninda tehsilDovlet qurulusu RedakteSeudiyye Erebistaninin dovlet qurulusu 1992 ci ilde qebul edilmis dovlet qurulusu ve olkeni idareetmenin umumi prinsiplerinin mohkemlendirilmesi ile bagli ilk huquqi senedlere ve Muqeddes Quran islam qanunvericiliyine seriet esasen huquqi siyasi inzibati iqtisadi ve ictimai munasibetler sistemi Seudiyye Erebistani mutleqiyyet formali idareetme usuluna malik teokratik monarxiyadir seckiler kecirilmir Milli bayram gunu olan Kralligin yaranmasi gunu 1932 23 sentyabrda qeyd olunur Dovlet qurulusu ve olkeni idareetme umumi prinsiplerinin mohkemlendirilmesi ile bagli ilk huquqi senedler 1992 ci ilin martinda qebul edilmisdir Hakimiyyet sisteminin esaslarina gore Seudiyye Erebistani Kral Ebdul Eziz ibn Ebdul Rehman el Feysel El Seudun ovladlarinin ve nevelerinin idare etdiyi mutleqiyyet formali idareetme usuluna malik teokratik monarxiyadir Muqeddes Quran islam qanunvericiliyine seriet esasen idare olunan Kralligin esas qanunudur Inzibati erazi bolgusu Redakte Seudiyye Erebistani 13 bolgeye bolunmusdur En boyuk vilayeti Cenub en kiciyi ise El Behadir El Beha Simal Cevf Medine El Qasim Riyad Serq Esir Xeil Ciran Mekke Mecran TebukDovlet bascisi Redakte Ali hakimiyyet orqanlarina dovlet bascisi ve veliehd Nazirler Surasi Mesveret Surasi Ali Mehkeme Surasi daxildir Lakin Seudiyye Erebistaninin real strukturu onun nezeriyyede tesvir edilmis formasindan bir qeder ferqlenir Kral hakimiyyeti texminen 5 min neferden ibaret olan ve olkede monarxiya qurulusunun esasini teskil eden El Seud ailesine soykenir Kral ailenin aparici numayendelerinin xususen de qardaslarinin meslehetlerine esaslanmaqla olkeni idare edir Onun dini liderlerle munasibetleri de mehz bu cur esasda qurulur 200 ilden artiq muddetde El Seud sulalesine sedaqetli es Sudayri ve Ibn Cilyuvi kimi adli sanli ailelerin habele Seudiler sulalesinin bir qolu olan taninmis El es Seyx ruhani ailesinin desteyi Kralligin sabitliyi ucun muhum amil sayilir Veliehdlik mexanizmi resmi olaraq yalniz 1992 ci ilde tesbit edilmisdir Taxt tacin veliehdi kralin sagliginda ulemalarin raziligi ile teyin edilir Seudiyye Erebistaninda qebile enenelerine uygun olaraq deqiq veliehdlik sistemi movcud deyil Hakimiyyet adeten yasca boyuk ve basci funksiyalarinin icrasina daha uygun gelen sexse kecir Olkede ixtilafsiz hakimiyyet deyisikliyini temin etmek ucun 2000 ci ilin iyun ayinda kral Fehdin ve veliehd Abdullanin qerari ile Erebistan monarxiyasinin banisi Ibn Seudun neslinin birbasa numayendelerinin ovladlari neve neticeleri 18 en nufuzlu uzvunun daxil oldugu Kral Aile Surasi tesis edilmisdir Icraedici hakimiyyet Redakte Nazirler Surasi icraedici orqan kimi 1954 cu ilden fealiyyet gosterir Konstitusiyaya gore Hokumete Kral basciliq edir hazirki forma 1953 cu ilden movcuddur ve onun fealiyyetinin esas istiqametlerini mueyyenlesdirir Hokumetin uzvleri Kral terefinden teyin edilir ve onun qarsisinda mesuliyyet dasiyir Nazirler Surasi ozunde hem icraedici hem de qanunvericilik funksiyalarini birlesdirir Onun butun qerarlari seriet normalarina uygun olmaqla ses coxlugu ile qebul edilir ve kralin dekreti ile tesdiq olunur Kabinet Bas nazirden Bas nazirin I ve II muavininden 20 nazirden Bas nazirin II muavini sayilan Mudafie naziri de daxil olmaqla habele kralin dekreti ile nazirler surasinin uzvu kimi teyin olunan dovlet nazirlerinden ve musavirlerden ibaretdir Aparici nazir vezifelerini Kral ailesinin uzvleri tuturlar Nazirler krala onun konstitusiyaya ve diger qanunlara muvafiq olaraq selahiyyetlerinin icrasina komeklik gosterirler Kral istenilen anda Nazirler Surasini buraxa ve ya yeniden teskil ede biler 1993 cu ilden etibaren her bir nazirin fealiyyet dovru 4 illik muddetle mehdudlasir Qanunverici hakimiyyet RedakteFormal olaraq Ali qanunvericilik orqaninin funksiyalarini Mesveret Surasi icra edir ve onun uzvleri alimler yazicilar sahibkarlar kral ailesinin gorkemli numayendeleri de Kral terefinden teyin olunur 29 fevral 1992 ci ilde Kral Fehd Nazirler Surasinin xususi iclasinda Hakimiyyet sisteminin esaslari Mesveret Surasinin rolu Erazi qurulusu sistemi modelini elan etmisdir Fermanlar esas etibarile olkedeki mutleq hakimiyyet sistemini mohkemlendirmisdir Hakimiyyetin butun esaslari evvelki kimi Kralin elinde cemlesmisdir 2001 ci ilin iyul ayinda Seudiyye Erebistani Kralinin emri ile Mesveret Surasinin yeni dordillik muddete teyin olunmasi haqqinda qerar qebul edilmisdir Evvelkinden ferqli olaraq meclis uzvlerinin sayi 90 dan 120 ye hazirda ise 150 nefere qeder artirilmisdir Olkede Ali qanunvericilik selahiyyetlerinin Kral terefinden icra edilmesine baxmayaraq bu hadiseni olkede bas veren demokratik deyismelerin tezahuru kimi qiymetlendirmek olar Yeni Meclis uzvleri olkenin butun bolgelerini temsil edir Ilk defe olaraq sie mezhebinin 4 numayendesi de Mesveret Surasinin terkibine daxil edilmisdir 2011 ci ilden qadinlarin Mesveret Surasina uzvluyu ile bagli qadaga aradan goturulmusdur Mehkeme hakimiyyeti Redakte Konstitusiya ve olkenin cinayet prosessual mehkeme qaydalari Qurani Kerim ve seriet qanunlari esasinda tenzimlenir 1992 ci ilde SEK hakimiyyet sisteminin esaslari Kral terefinden imzalanmisdir Mehkemelerde dini hakimler qazilar sedrlik edirler Dini mehkemelerin uzvleri 12 boyuk huquqsunasdan ibaret Ali Edalet Surasinin tovsiyesi ile kral terefinden teyin edilir Kral ali apelyasiya instansiyasi olaraq efv etmek huququna malikdir Iqtisadiyyati Redakte Riyad seherinin merkezi Seudiyye Erebistani iqtisadiyyati esasen neft gelirlerine soykenir Hokumet esas iqtisadi fealiyyet sahelerini ciddi nezaret altinda saxlayir Seudiyye Erebistani dunya neft ehtiyatlarinin 25 ne malik olaraq dunyada neft ixracina gore birinci yer tutur ve OPEC in aparici uzvudur Neft gelirleri olke budcesinin 75 ni umumdaxili mehsulun 45 ni ve umumi ixracin 90 ni teskil edir Umumdaxili mehsulun 40 i ozel sektorun payina dusur Seudiyye Erebistaninda calisan 5 5 milyon ecnebi olke iqtisadiyyati xususen de neft ve xidmet sektorunda vacib rol oynayir Hokumet iqtisadiyyatin neftden asililiginin aradan qaldirilmasi ve Seudiyye Erebistani vetendaslarinin mesgullugunun artirilmasi meqsedile ozel sektorun inkisafina xususi diqqet ayirir Seudiyye Erebistani hokumeti olkede elektrik enerjisi ve tebii qaz istehsali telekommunikasiya ve neft kimyasi sahelerinde ozel sektorun ve xarici investorlarin istirakini destekleyir Uzun suren danisiqlardan sonra Seudiyye Erebistani nehayet ki 2005 ci ilin dekabr ayinda Umumdunya Ticaret Teskilatinin uzvu secilmisdir Neftden gelen gelirlerin sayesinde Seudiyye Erebistani hokumeti tehsil pese hazirligi habele infrastrukturun inkisafi ve maaslarin artirilmasina kulli miqdarda vesait ayira bilir Neftden kralligin asililigini azaltmaq ucun ve suretle artan seudiyye ehalisinin mesgullugunu artirmaq ucun son illerde ozel sektor suretle inkisaf edir Su infrastrukturunun ve tehsilin inkisafina elave vasitelerin ayrilmasi en yaxin perspektivde Seudiyye Erebistaninin hokumetinin esas prioritetidir Suyun catismazligi ve suretli ehali artimi olkeye ozunu kend teserrufati mehsullariyla tamamile temin etmeye imkan vermir Kend teserrufati Redakte Seudiyye Erebistaninda kend teserrufati zeif inkisaf edib Muhum teserrufat rayonu El Asir rayonu sahil zonasi ve Txema vadisidir Umumi erazisinin cemi 4 2 torpagi becerilir Faizsiz kreditle torpaqlar paylanir Heyvandarliqla mesgul olanlara muxtelif subsidisiyalar ve guzestler edilir Kend teserrufati iki istiqametde aparilir kicik miqyasli bedevi teserrufati ve iri miqyasli mexaniklesdirilmis kend teserrufati Ikinci teserrufat istifade etdiyi suyun 95 faizini yeralti sulardan elde edir Bugda istehsali genis yayilib ve bugda esas ixracat mallarindandir Medine el Ihsa Qatif el Hofuf ve el Qasimde xurma agaci meseleri vardir Diger mehsullar pomidor yemis uzum sogan kartof arpa encir ag qargidali ve kuncutdur Mal qara ise qoyun keci deve ve s dir Qirmizi denizde ve Iran korfezinde baliq ovlanir Seudiyye Erebistani ilde 100 milyon metr sor suyu sirin suya cevirmekle dunyanin en boyuk su sirinlesdirme gucune malikdir Irriqasiya meqsedile ilde yeralti suyun 9500 milyon kub metri cixarilir ve istifade olunur Istinadlar RedakteBu meqaledeki istinadlar muvafiq istinad sablonlari ile gosterilmelidir 1 2 3 4 Seudiyye Erebistani tarixi lt a href https wikidata org wiki Track Q51615 gt lt a gt lt a href https wikidata org wiki Track Q559915 gt lt a gt 1 2 3 4 http www libback uqu edu sa hipres ABS ind11576 pdf 1 2 3 4 http www momra gov sa About KSA PDF https news nationalgeographic com 2018 04 saudi arabia finger human migration homo 88 000 Year Old Finger Bone Pushes Back Human Migration Dates www nationalgeographic com The Global Religious Landscape Pew Forum 18 dekabr 2012 James E Lindsay 2005 Daily Life in the Medieval Islamic World seh 33 ISBN 978 0 313 32270 9 Islam The Arab Empire Of The Umayyads history world org 2014 12 15 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2019 01 23 The Arab Empire Mohammed Umayyad Empire History www historybits com Top 10 Greatest Empires In History Listverse 22 June 2010 Pillalamarri Akhilesh The 5 Most Powerful Empires in History The National Interest 10 Greatest Empires in the History of World Top Ten Lists 24 mart 2010 2017 02 02 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2019 01 23 Madawi Al Rasheed 2013 A Most Masculine State Gender Politics and Religion in Saudi Arabia seh 65 ISBN 978 0 521 76104 8 Tripp Culture Shock 2003 p 14 Malbouisson p 23 Caryl Sue 1938 Oil Discovered in Saudi Arabia National Geographic National Geographic Society 2016 12 12 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 23 yanvar 2019 Learsy Raymond 2011 Oil and Finance The Epic Corruption seh 89 International U S Energy Information Administration EIA eia gov James Wynbrandt 2004 A Brief History of Saudi Arabia Infobase Publishing seh 242 ISBN 978 1 4381 0830 8 Soldatkin Vladimir Astrasheuskaya Nastassia 9 noyabr 2011 Saudi Arabia to overtake Russia as top oil producer IEA Reuters The Military Balance 2014 Top 15 Defence Budgets 2013 IISS The 15 countries with the highest military expenditure in 2013 table Stockholm International Peace Research Institute 4 January 2015 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib The Authoritarian Resurgence Saudi Arabia s Anxious Autocrats Carnegie Endowment Istifade tarixi 23 yanvar 2019 Democracy index 2012 Democracy at a standstill PDF The Economist Intelligence Unit 2012 The erosion of Saudi Arabia s image among its neighbours Middleeastmonitor com 7 noyabr 2013 Robert Fisk The Great War For Civilisation 2005 p 23 Edebiyyat RedakteVasilev A M Istoriya Saudovskoj Aravii ot serediny 18 v do konca 20 v M 1994 Vasilev A M Istoriya Saudovskoj Aravii 1945 konec XX v M 1999 Kosach G G Saudovskaya Araviya vnutripoliticheskie processy etapa reform konec 1990 2006 g M Institut Blizhnego Vostoka 2007 Gusterin P V Goroda Arabskogo Vostoka M Vostok Zapad 2007 352 s Enciklopedicheskij spravochnik 2000 ekz ISBN 978 5 478 00729 4 Gusterin P Pamyati Karima Hakimova diplomata i uchyonogo Diplomaticheskaya sluzhba 2008 1 Gusterin P Polpred Nazir Tyuryakulov Aziya i Afrika segodnya 2011 11 Saud Husejn Said Zahrani Saudovskaya Araviya politika v oblasti kultury i obrazovaniya 70 90 e gody M 2001Xarici kecid RedaktePravitelstvennyj informacionnyj resurs ing Ocherk ob istorii i geografii Saudovskoj Aravii soderzhashij oficialnye materialy o strane i eyo monarhii saudovskogo Ministerstva informacii na russkom yazyke i dr dannyeMenbe https az wikipedia org w index php title Seudiyye Erebistani amp oldid 5807150, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti,

meqaleler

, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.
Style: Default