NiNa.Az
rayon irayon rayonu rayonun rayonunda rayonlu rayondan rayona rayonda rayonlular rayonlar rayonli rayonlı gence ganja ganca gəncə genceli gəncəli gencede gəncədə genceden gəncədən genceye gəncəyə gencem gəncəm gencemde gəncəmdə gencende gəncəndə genceliler gəncəlilər gencelilerin gəncəlilərin gencen gəncən qazax qazaxli qazaxlı qazaxda qazaxdan qazaxa qazaxm qazaxim qazaxım qazaxmda qazaximda qazaxımda qazaxnda qazaxinda qazaxında qazaxlilar qazaxlılar qazaxlilarin qazaxlıların gazax qazag sayt sayit sayıt saytda sayitda sayıtda saytdan sayitdan sayıtdan sayti saytı sayiti sayıtı saytında saytinda sayitinda sayıtında saytından saytindan sayitindan sayıtından sayta sayıta sayita. Tovuz rayonu Azerbaycanda rayon Dil Izle Redakte Bu meqaleni vikilesdirmek lazimdir Lutfen meqaleni umumvikipediya ve redakte qaydalarina uygun sekilde tertib edin Bu meqale Tovuz rayonu haqqindadir Tovuz seheri ucun Tovuz sehifesine baxin Bu adin diger istifade formalari ucun bax Tovuz deqiqlesdirme Tovuz rayonu Azerbaycan Respublikasinda inzibati erazi vahidi Inzibati merkezi Tovuz seheridir RayonTovuz40 42 sm e 45 42 s u Olke AzerbaycanDaxildir Gence Qazax iqtisadi rayonuInzibati merkez TovuzIcra bascisi Memmed MemmedovTarixi ve cografiyasiYaradilib 8 avqust 1930Sahesi 1 942 km Hundurluk 337 mEhalisiEhalisi 175 500 1 neferReqemsal identifikatorlarISO kodu AZ TOVTelefon kodu 994 22Poct indeksi AZ 6000Avtomobil nomresi 60Resmi sayt Vikianbarda elaqeli mediafayllar Mundericat 1 Tarixi 2 Cografi movqeyi 2 1 Relyefi 2 2 Iqlimi 3 Iri yasayis menteqeleri 4 Ehalisi 4 1 Gorkemli sexsleri 4 2 Sovet Ittifaqi Qehremanlari 4 3 Azerbaycanin Milli Qehremanlari 5 Iqtisadi xarakteristikasi 6 Medeniyyet tehsil ve sehiyye muessiseleri 7 Maddi medeni irsi 8 Metbex 9 Yerli media 10 Menbe 11 Istinadlar 12 Xarici kecidler 13 Hemcinin baxTarixi RedakteQedim insan meskenlerinden olan Tovuzun erazisinde zengin tarixi abidelere rast gelinmesi tarixen qedim tayfa ve xalqlarin numayendelerinin yasadiqlari yurd yerlerinden biri olmasina eyani subutdur Zeyemcay hovzesinde tapilmis 300 min il yasi olan suxurlar qedim Hunan seherinin qaliqlari oldugu soylenilen Torpaqqala abideleri 8 10 min il tarixe malik Kohneqala ve Goytepe abideleri ve s bu erazilerin ne qeder qedim tarixe malik olmasini gostermekdedir Rayon erazisindeki ayri ayri erazi ve yer adlarinin qedim turk toponimlerine uygun gelmesi erazide yasayan koklu ehalinin qedim meskunlasma tarixini ve turk soylarindan olmasini subut etmekdedir Tovuzun adi ile elaqedar bir nece menbelerden alinan melumata gore bir nece variant melumdur onlardan biri Tau Ok uz Qedim turkceden Huncadan tercumede Dag tayfalariyiq menasini verir ikincisi Tau ust qala turkceden Huncadan tercumede Dag ustunde yerlesen qala menasini verir Bu iki variantdan daha inandiricisi Ikinci variantdir ki heqiqeten eraziye bu adin verilmesi daglarda yerlesen Tavus qalanin adi ile baglidir qalanin xarabazarligi helede qalmaqdadir Akademik Sumbatzadeye gore bu qala eramizin 3 cu esrinde bolgeye gelmis Hun Hunlar Sabir Sabirler turk tayfalari terefinden tikilmisdir Bu fakti bednam ermeni menbeleri de tesdiqleyir Onlar duzenlikde yerlesen Hunan seherini qorumaq ucun dagda mohtesem qala tikdiler ve etrafda gozetci kicik qalalar Karavul saldilar qalani Tauust adlandirdilar kicik qalaciqlari ise karavulqala adlandirdilar 1899 cu ilde Goyce mahalinin xeritesi Xerite qedim Turk toponimleri gosterilmekle Car Rusiyasi memurlari terefinden tertib edilmisdir Xeritenin simal serq hissesinde Tavus qala Tauz kala haqqinda qiymetli melumatlar saxlanilmisdir Tovuz Car Rusiyasinin Azerbaycani isgalina baslamasinadek 1802 1803 Semseddil sultanliginin terkibine daxil olubdur Tovuz Azerbaycanin futbol merkezlerinden biri sayilir Tovuzun Turan Tovuz komandasi Azerbaycan futbolu ucun coxlu sayda futbolcu hazirlayib Tesadufi deyil ki Azerbaycan yigmasinin heyetinde en azi 5 6 nefer Turan klubunun yetirmeleri her oyunda cixis edir Turan Azerbaycan premyer liqasinda daimi cixis eden uc komandadan biridir Neftci Qarabag Turan Lakin cox teesuf ki Azerbaycan is adamlari terefinden bu komandaya diqqet yetirilmir AFFAnin gosterisi ve birbasa maddi yardimi ile Turan Tovuz klubunun nezdinde yaradilmis futbol akademiyasinin fealiyyete baslamasindan sonra olke ucun pesekar futbolcularin yetiseceyi gozlentileri var 2020 ci ilin iyul ayinda Tovuz Ermenistanla bas veren doyuslerin esas erazisine cevrilmisdir 2 Cografi movqeyi Redakte Tovuz rayonundan bir gorunus Tovuz rayonunu Ermenistanla 69 km Gurcustanla 23 km serheddi var Rayon qerbde Agstafa rayonu serqde Semkir rayonu cenubda Gedebey rayonu simalda az bir hissesi Samux rayonu ile Ceyrancolde hemserheddir Tovuz Azerbaycan Respublikasinin simal qerbinde Gence Qazax duzunde yerlesmekle elverisli iqtisadi cografi movqeye malikdir Tovuz seheri paytaxt Bakidan qerbde Baki Qazax magistralinin 430 km de yerlesir Rayon erazisinin simal hissesinde Kur cayinin sol sahilinde heyvandarliq xususen de qis heyvandarligi ucun olduqca elverisli olan Ceyrancol qislagi yerlesir Rayon erazisinden Azerbaycan ucun heyati ehemiyyet kesb eden Baki Tbilisi Ceyhan neft kemeri ve Baki Tbilisi Erzurum qaz kemeri ve Boyuk Ipek Yolu kecir Hazirda Ipek Yolunun yeniden qurulmasi ve dunya standartlarina tam cavab vermesi yonunde intensiv isler davam etdirilir Relyefi Redakte Tovuz rayonunun erazisi relyef xususiyyetlerine gore 4 zonaya orta dagliq alcaq dagliq dageteyi ve yuksek dagliq zonalara ayrilir Rayonun cenub hissesi orta ve yuksek dagliq zonada merkez hissesi alcaq dagliq ve dageteyi zonada simal hissesi ise dageteyi duzenlikde yerlesir Erazi 330 m deniz seviyyesinden yuksekde yerlesir Iqlimi Redakte Tovuzda havanin orta illik temperaturu 8 13 C yanvarda 1 4 C iyulda ise 18 25 C derece arasinda deyisir Orta illik nisbi rutubeti 71 dir Yagintinin illik miqdari 400 700 mm dir Kuleyin orta illik sureti 3 4 m san dir Iri yasayis menteqeleri RedakteQovlar seheri Eyyublu kendiEhalisi Redakte Esas meqaleler Azerbaycan ehalisinin siyahiyaalinmasi 1999 ve Azerbaycan ehalisinin siyahiyaalinmasi 2009 Tovuz rayonu ehalisinin milli terkibi 2009 sa 3 Etnik qrup Toplam Nisbeti Kisiler Nisbeti Qadinlar Nisbeticemi 157 875 100 79 078 100 78 797 100 azerbaycanli 157 599 99 83 78 994 99 89 78 605 99 76 turk 157 0 10 76 0 10 81 0 10 rus 76 0 05 4 0 01 72 0 09 ukraynali 8 0 01 0 0 00 8 0 01 talis 6 0 00 3 0 00 3 0 00 tatar 4 0 00 0 0 00 4 0 01 ermeni 4 0 00 0 0 00 4 0 01 diger 21 0 01 1 0 00 20 0 03 Gorkemli sexsleri Redakte Bax Kateqoriya Tovuzda dogulanlar Mirze Haci bey Novruzov general leytenant Teymur bey Novruzov car ordusunun general mayoru Qara bey Qarabeyov һәkim istimai xadim Azerbaycan Demokratik Respublikasi parlamentinin uzvu Perviz Emiraslanov Almaniyanin Volkswagen sirketinin Texniki Simulyasiya ve Reqemsal Texnologiya sobesinin mudiri texnika elmleri doktoru Memmed Ismayil Azerbaycan sairi Asiq Huseyn Bozalqanli Azerbaycan xalq yaradiciliginin inkisafinda misilsiz xidmeti olan boyuk senetkar Mikayil Azafli Azerbaycan asigi Azerbaycanin emekdar medeniyyet iscisi Memmed Ismayil filologiya elmleri namizedi elmi derecesini almisdir Qara Tofiq Sabiq Kend Teserufati naziri Ilham Rehimov Azerbaycanli is adami huquq elmleri doktoru professor Qenire Pasayeva Azerbaycan Respublikasi Milli Meclisinin deputati Tunzale Agayeva Azerbaycan Respublikasinin Emekdar Artisti Teymur Zeynalov iqtisad elmler namizedi dekan muavini Memmed Memmedov icra hakimi Tovuz rayonu icra hakimiyyetinin bascisi kend teserrufati uzre felsefe doktoru dosent Ramiz Zeynalov Respublika Dovlet Yol Polisinin reisi polis general mayoru Mezahir Penahov Merkezi Secki Komissiyasinin sedri Aydin Esedov Daxili Isler Nazirliyi Hospitalinin reisi Arif Esgerov Dovlet Demir Yollari QSC nin kecmis direktoru Zakir Zeynalov Huquq elmleri doktoru bas edliyye musaviri Huquq uzre Ali Attestasiya bolmesinin rehberi Milli Meclisin vitse spikeri Huquq siyaseti ve dovlet quruculugu daimi komissiyasinin sedri Avropa Surasinin Parlament Assambleyasinda Azerbaycan numayende heyetinin rehberi MDB dovletlerinin Parlamentlerarasi Assambleyasinin daimi komissiyasinin sedr muavini taninmis ictimai siyasi xadim Fetulla Huseynov Azerbaycan Respublikasi Daxili Isler Nazirliyi polis polkunun komandiri polkovnik Azerbaycan Silahli Quvvelerinin 1994 cu il qis kampaniyasinda kecirdiyi en ugurlu emeliyyati olan Horadiz emeliyyatinin rehberi Tahir Emiraslanov Emekdar medeniyyet iscisi Azerbaycanin Milli Kulinariya Merkezinin MKM prezidenti Kulina jurnalinin bas redaktoru Asiq Xanlar Meherremov Azerbaycan asigi Asiq Azer Xanlaroglu Azerbaycan asigi Xelil Mirzeyev Biologiya elmleri namizedi Tibb Universitetinin Dosenti Ilyas Ismayilov Azerbaycan SSR ve Azerbaycan Respublikasinin taninmis dovlet ve ictimai siyasi xadimi Azerbaycan SSR Bas prokuroru ve Azerbaycan Respublikasinin ilk edliyye naziri Huquq elmleri doktoru Professor Eks millet vekili Edalet Partiyasinin sedri Isa Cavadoglu Azerbaycan sairi Ibrahim Zeynalov elm xadimi Tarix elmleri doktoru Azerbaycan tarixi humanitar fakulteler uzre kafedrasinin profesoru Evez Qocayev Azeravtoyol ASC nin sedr muavini emekdar muhendis 4 Cahan Memmedov iqtisad elmleri namizedi 1993 2005 ci illerde Azerbaycan Respublikasi Kend Teserrufati Nazirinin muavini Meliorasiya ve Su Teserrufati ASC nin apparat rehberi Ehmedli Cefer Tibb elmler dokturu Rusiya ve Avropa uroloji assosiasinin uzvu Milana hospitalin hekimi Asif Nesirov Texnika elmleri namizedi Azerbaycan Memarliq ve Insaat Universitetinin dosenti Zireddin Sadiqov Rusiyanin Birlesmis Nuve Tedqiqatlari Institunun bas elmi iscisidir fizika riyaziyyat elmleri doktorudur Sovet Ittifaqi Qehremanlari Redakte Yusif Mehdi oglu Sadiqov 1918 1971 ci illerde yasamisdir rayonun Agdam kendindendir Merdan Mehemmed oglu Musayev 1907 1982 ci illerde yasamisdir Rayonun Elimerdanli kendindendir Mestan Aslan oglu Eliyev 1918 1945 ci illerde yasamisdir Rayonun Esrik Cirdaxan kendindendir Azerbaycanin Milli Qehremanlari Redakte Naiq Nesir oglu Yusifov 1970 1992 ci illerde yasamisdir rayonun Agdam kendindendir Qasim Qara oglu Rzayev 1971 1992 ci illerde yasamisdir rayonun Elibeyli kendindendir Iqtisadi xarakteristikasi RedakteTovuz rayonunun iqtisadiyyatinin esasini kend teserrufati teskil edir Uzumculuk terevezcilik quru subtropik meyvecilik bostanciliq bagciliq taxilciliq heyvandarliq kend teserrufatinin muhum saheleridir Rayon uzre senaye muessiselerinin sayi 45 eded onlardan fealiyyet gosterir 21 eded 2007 ci ilde mehsul buraxilisi ve xidmetlerin hecmi 8875 9 min manat olub 2007 ci ilde senaye muessiseleri ve fizik isexsler terefinden 1760 3 ton corek 2833 4 ton un 578 9 ton kepek 32 9 ton yarma 47 4 min dal araq 26 2 min dal serab 70 2 min dal konyak mehsulu 185 0 ton seker 8 2 min dal mineral sufre suyu 884 ton beton memulati 432 0 ton gej 7507 0 ton cinqil ve qum 30 min cuce 260 eded carpayi 10 0 min eded qezet istehsal olunub Tovuzda istifadeye verilen yeni asfalt zavodunda 8 saata 500 ton mehsulun istehsal olunmasi nezerde tutulub Tovuz cayindan goturulen xammal esasinda hazirlanan mehsul helelik yalniz rayon erazisindeki yollarin temiri ucun istifade olunur Diger senaye saheleri ile beraber Tovuz rayonunda qismen de olsa yungul senaye ve toxuculuq senayesi de fealiyyet gostermekdedir Tovuz rayonunun merkezinde fealiyyet gosteren yungul senaye muessisesinde onlarla insanlar isle temin edilib Medeniyyet tehsil ve sehiyye muessiseleri RedakteTovuzda XIX esrin son rubunedek tehsil esasen dini mekteblerde ve ferdi qaydada aparilib Ilk dunyevi mekteb 1891 ci ilde rayonun Yuxari Oysuzlu kendinde rus tatar mektebi realni kimi fealiyyete baslayib 1899 cu ilde Tovuz seheri erazisinde Resulov Huseyn adli bir sexsin evi dunyevi tehsil teesubkesleri terefinden kiraye edilir ve burada sonralar 1937 ci ilde boyuk rus sairi A S Puskinin adini dasiyan Tovuz seher orta metkebinin bunovresi qoyulur Yaniqli kendinde 1924 cu ilde sexsi evlerde 4 illik mekteb acilib Tovuzun ilk gorkemli muellimleri sirasinda Agammed Axundovun Memmedqara Memmedovun Eli Eliyevin Cefer Mursudlunun Hesen Hesenovun Ibrahim Qudretovun Qara Sultanovun Nadir Abdiyevin adlarini cekmek olar Hazirda rayonda fealiyyet gosteren 85 umumtehsil mektebinin 65 i orta 17 si esas 3 u ibtidai mekteblerdir Rayonda 39 mektebeqeder ve 5 metkebdenkenar usaq muessisesi fealiyyet gosterir 39 mektebeqeder usaq muessiselerine 2375 nefer usaq 5 mektebdenkenar usaq muessiseslerin ise 6180 nefer sagird celb edilmisdir Rayonun umumtehsil metkeblerinde sagirdlerin telim terbiyesi ile 4112 nefer muellim mesgul olur Onlarin 3783 neferi ali 26 neferi natamam ali 303 neferi ise orta ixtisas tehsillidir Tovuzda 132 nefer iscisi olan Pese Liseyi ve 78 nefer iscisi olan Dovlet Sosial Iqtisad Kolleci fealiyyet gosterir Bir nece il onceyedek rayonun Qovlar qesebesinde Azerbaycan Yeyinti Senayesi Institutu fealiyyet gosterib A S Puskin adina Tovuz seher orta mektebi 100 ilden artiq fealiyyeti dovrunde elece de rayonun diger mektebleri Azerbaycan elmi ucun 80 den artiq elmler doktoru professor 150 den cox elmler namizedi yetisdirib Maddi medeni irsi RedakteAzerbaycan Respublikasi Nazirler Kabinetinin 02 avqust 2001 ci il tarixli qerarina esasen Tovuz rayonunun erazisinde 64 tarixi medeni arxeoloji abidenin olmasi tesdiqlenib Onlardan 18 i olke 2 si memarliq 16 si arxeoloji 46 si yerli 32 si memarliq 11 i arxeoloji 1 i monumental xatire abidesi 2 si dekorativ tetbiqi senet numunesi ehemiyyetli olmaqla dovlet terefinden muhafize edilir Olke ehemiyyetli memarliq abidelerine Duzqiriqli kendinde xix esre aid Haci Bagir mescidi Yaniqli kend mescidini Kirzan mebedini misal gostermek olar Kirzan kendindeki XII esr mebedinin bu gun yalniz qaliqlari movcuddur Abidenin etrafinda elmi tedqiqat ve konservasiya islerinin aparilmasi vacibdir Yerli ehemiyyetli memarliq abidesi olan ikimertebeli yasayis evi 1880 ci ile aiddir Yerli eheng dasindan insa olunmus abidenin texniki veziyyeti qenaetbexsdir XIX esre mexsus suvurma qullesi eheng dasindan insa olunub Abidenin dam ortuyu olmadigindan divalarinda catlar emele gelib Abide Azerbaycan Respublikasi Neqliyyat Nazirliyinin Dovlet Demir Yolu Bas Idaresinin balansindadir 4 5 il bundan evvel idare terefinden qullenin sokulmesine baslanilib ancaq muvafiq dovlet qurumlarinin mudaxilesinden sonra bu is dayandirilib Dam ortuyu de o vaxtdan aciq qalib Dam ortuyu tezlikle berpa olunmasa abide tezlikle dagila biler Yerli ehemiyyetli memarliq abidelerinden olan ikimertebeli XIX esre mexsus yasayis evi ve 1912 ci ilde insa olunmus sement zavodunun binasi da qezali veziyyetdedir Ciy kerpicden insa olunmus yasayis evinin bir hissesi ucub qalan hissesi de ucmaq tehlukesi qarsisindadir Binanin ne memarliq ne de tarixi ehemiyyeti olmadigindan onun abide kimi siyahidan cixarilmasi teklif edilib Sement zavodunun yalniz qullesi qalib Tikilinin qalan hissesi ucub Ele bu sebebden binanin yalniz qullesinin abide kimi qorunmasi teklif olunub Bundan elave Tovuz rayonunda bir sira yeni askar olunmus abideler de movcuddur Bayramli kendindeki cay dasindan ve bismis kerpicden insa olunmus korpunun texniki veziyyeti qaneedicidir Yerli ehemiyyetli memarliq abidelerinden olan Qazqulu kendindeki sekkizguseli turbeler 1880 ci ilde tikilmis demiryol korpusunun veziyyeti qenaetbexsdir Texniki baxisin neticesi asagidaki abidelerde berpa islerinin aparilmasinin vacib oldugunu dikte edir Olke ehemiyyetli memarliq abidesi olan XVII esrde insa olunmus Yaniqli kend mescidi yerli ehemiyyetli memarliq abideleri sayilan Agbulaq kendinin yaxinligindaki mebed ve qala divarlarinin qaliqlari Vahidli kend qebiristanligindaki mescid Yuxari Oysuzlu kendindeki XIX esr turbeleri Yaniqli kendindeki 3 eded turbeler kompleksi Yuxari Oysuzlu kendindeki Nesib ve Yusif beylerin XIX esre mexsus yasayis evleri Duz Qiriqli kendindeki XIX esr mescidi Metbex RedakteAzerbaycanin her bolgesinde oldugu kimi Tovuz rayonunun da ozunun spesifik yemek novleri var Bele yemek novlerine esasen xemir yemekleri denli bitkiler ve goyerti pencer kartof menseli yemekler daxildir Azerbaycan kulinariyasinda meshur xemir yemeklerinden biri de Tovuz xengeli adi ile taninir Plovun ve dolmanin onlarla novu kababin da ele texminen bu qeder novu bellidir Bunlari cox hissesi terevezlerden genis istifade olunmaqla hazirlanir Tovuzda qedimlerden beri terevezlerden goyertiden sud ve un mehsullarindan daha genis istifade olunur Sulu yemekler terevez qizartmalari muxtelif nov pilovlar sirniyyatlar sud mehsullari Tovuz metbexinin esas teamlaridir Tovuzda tekce kartofdan 10 dan artiq yemek hazirlanir Ele yemekler de var ki mehz Tovuzda daha cox bisirilir ve istifade edilir Tovuz xengeli sulu xengel feseli qatlama koremez oriste ve eristeli yemekler muxtelif nov pencerlerden hazirlanan yemekler ispanaq unnuca qazayagi somu ve sair Tovuz metbexi muxtelif salatlarla da zengindir Terevez goyerti lobya noxud qoz findiq qaymaq qatilmaqla hazirlanan salatlar cox dadli olur Bundan basqa adi salatlardan pomidor xiyar biber genis istifade olunur En genis yayilmisi Coban salati dir Tovuzlularin adi yemek suferinde bele mutleq salat olur Elustu yemeklerden muxtelif qutablari gostermek olar En meshuru goyerti qutabidir ki bu da Tovuzda cox sevilir Bundan basqa kartofdan noxud ve lobyadan hazirlanan qutablar da bisirilir Sirniyyat memulatarindan ex cox istifade olunani paxlava sekerbura qatlama feseli meyveli tort novleridir Tovuz da en cox istifade olunan ickiler ayran dovga atlama meyve sireleridir Spirtli ickilerden bu zonanin meshur ickileri kimi yaninan tut zogal ve diger meyvelerden cekilmis araqlari uzum gilas nar moruq ve diger meyvelerden serablari gostermek olar Yerli media RedakteRayonda yerli qezet olan Tovuz qezeti fealiyyet gosterir Menbe RedakteAzerbaycan Respublikasinin inzibati erazi vahidleri Kend rayonlari sehife 873 Azerbaycan Milli Ensiklopediyasi 25 cildde Mesul katib akademik T M Nagiyev Azerbaycan cildi Baki Azerbaycan Milli Ensiklopediyasi Elmi Merkezi 2007 884 sehife ISBN 9789952441017Istinadlar Redakte https www stat gov az source demoqraphy ap az population 2019 zip Harutyunyan Sargis Danielyan Emil Armenia Azerbaijan Border Calm After Deadly Clashes azatutyun am RFE RL 5 August 2020 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 5 August 2020 the border between Armenia s northern Tavush province and the Tovuz district in Azerbaijan the scene of the clashes Azerbaycan Respublikasinin Dovlet Statistika Komitesi Tovuz rayonu olu kecid Prezident Ilham Eliyev Evez Qocayeve fexri ad verib Milli Az azerb 15 noyabr 2018 Istifade tarixi 15 noyabr 2018 Xarici kecidler RedakteTovuz haqqinda umumi melumat Arxivlesdirilib 2012 10 12 at the Wayback Machine Azerbaycan Respublikasi Medeniyyet ve Turizm Nazirliyi Turizm Turist marsrutlari ve zonalar Qerb gt TovuzHemcinin bax Redakte Tovuz doyusleriMenbe https az wikipedia org w index php title Tovuz rayonu amp oldid 5882951, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti,

meqaleler

, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.
Style: Default